Kako citirati
Sažetak
Pandemija COVID-19 izazvana je virusom SARSCov-
2 i najpre se pojavila u gradu Vuhan, u Kini, u decembru
2019. U Domu zdravlja, Kruševac Ambulanta za respiratorne
infekcije osnovana je 24. marta 2020. U njoj je do sada obavljeno
blizu 100.000 pregleda.
Među ljudima se virus prenosi kapljičnim putem ili,
ređe, prljavim rukama i ulazno mesto su sluznice nosa, usta,
očiju.
Infekcija se odvija u dva stadijuma. Prvi, u gornjem
respiratornom traktu (GRT) i traje 5-7 dana i drugi, kada se
virus spušta na pluća i zatim daje sistemsku upalu, pre svega
krvnih sudova.
Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, kliničke
slike, fizikalnog pregleda, specifičnih virusnih testova, laboratorijskih
analiza i eventualno, rendgen snimanja pluća.
Terapija je uglavnom simptomatska, a od marta 2021.
godine dostupan nam je antivirotik favipiravir, dok se u januaru
2022. pojavio i molnupiravir. Kod pojave upale pluća
oralni kortikosteroidi su dali dobre rezultate.
Primarna zdravstvena zaštita je, i ovog puta, bila brana
ka sekundarnom i tercijarnom nivou zdravstvene zaštite. Kao
i naše kolege u svetu, učili smo u hodu i taj proces traje i
dalje. Prokužavanje većeg broja ljudi bilo prirodnim zaražavanjem,
ili vakcinacijom vremenom će dovesti do završetka
pandemije, koja će verovatno postati sezonska infekcija, ali
sa mnogo blažom kliničkom slikom.
Ključne reči
primarna zdravstvena zaštita
lečenje
Reference
Mateus J, Dan JM, Moderbacher CR,
et al. Targets of T Cell Responses to
SARS-CoV-2 Coronavirus in Humans
with COVID-19 Disease and Unexposed
Individuals. Cell [Internet]. 2020 Jun 25
[cited 2022 Jan 24];181(7):1489-1501.e15.
Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.
nih.gov/32473127
Foster KJ, Jauregui E, Tajudeen B,
Bishehsari F, Mahdavinia M. Smell loss
is a prognostic factor for lower severity
of coronavirus disease 2019. Ann Allergy,
Asthma Immunol [Internet]. 2020 Oct 1
[cited 2022 Jan 24];125(4):481. Available
from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/
articles/PMC7380219.
Overview of Testing for SARS-CoV-2,
the virus that causes COVID-19 |
CDC [Internet]. [cited 2022 Jan 24].
Available from: https://www.cdc.gov/
coronavirus/2019-ncov/hcp/testingoverview.
html
Tavakolpour S, Rakhshandehroo T, Wei
EX, Rashidian M. Lymphopenia during
the COVID-19 infection: What it shows
and what can be learned. Immunol Lett
[Internet]. 2020 Sep 1 [cited 2022 Jan
;225:31. Available from: https://
www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/
PMC7305732/
PMC7305732/
ACR Recommendations for the use
of Chest Radiography and Computed
Tomography (CT) for Suspected
COVID-19 Infection | American College
of Radiology [Internet]. [cited 2022 Jan
. Available from https://www.acr.org/
Advocacy-and-Economics/ACR-Position-
Statements/Recommendations-for-Chest-
Radiography-and-CT-for-Suspected-
COVID19-Infection
Manabe T, Kambayashi D, Akatsu H,
Kudo K. Favipiravir for the treatment of
patients with COVID-19: a systematic
review and meta-analysis. BMC Infect
Dis [Internet]. 2021 Dec 1 [cited 2022 Jan
;21(1):1–13. Available from: https://
bmcinfectdis.biomedcentral.com/
articles/10.1186/s12879-021-06164-x
Molnupiravir dosing, indications,
interactions, adverse effects, and more
[Internet]. [cited 2022 Jan 24]. Available
from: https://reference.medscape.com/
drug/molnupiravir-4000252
COVID-19 & Antibiotic Resistance | CDC
[Internet]. [cited 2022 Jan 27]. Available
from:https://www.cdc.gov/drugresistance/
covid19.html
Corticosteroids | COVID-19 Treatment
Guidelines [Internet]. [cited 2022
Jan 24]. Available from:https://www.
covid19treatmentguidelines.nih.
gov/therapies/immunomodulators/
corticosteroids/
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim člancima, a izdavaču daju neekskluzivno pravo da članak objavi, da u slučaju daljeg korišćenja članka bude naveden kao njegov prvi izdavač, kao i da distribuira članak u svim oblicima i medijima.