Evaluation de la selection des juges en Hongrie - Badó, Attila (Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, 2016)
Sažetak Mnogi mađarski i inostrani eksperti su ocenili da su mere preduzete u sklopu reforme pravosuđa koja je usledila posle promene vlasti 2010. godine u mnogim segmentima – od usvajanja novog Osnovnog zakona do zakona kojima se reguliše pravosuđe – usmerene na politizaciju zbora sudija. U ovom radu prikazujemo kako se u vezi početne faze selekcije sudija može govoriti o postepenom jačanju meritokratskih elemenata što se nastavilo i nakon 2010. godine. Ovo je pre svega uočljivo u objektivnijem sistemu vrednovanja sudijskih konkursa. Znatno su ograničene mogućnosti administrativnih rukovodilaca da svojim diskrecionalnim odlukama utiču na izbor sudija. Ali su paralelno sa time istodobno proširena ovlašćenja administrativnih rukovodilaca pri izboru vodećih sudskih funkcionera. Vidljivo je da je pri imenovanju administrativnih rukovodilaca (predsednika sudova i njihovih zamenika) koji mogu direktno da utiču na sudovanje, povećana uloga individualnog odlučivanja, dok je rapidno smanjena uloga sudskih autonomnih tela. Objektivna procena ovih promena, dakle u kolikoj meri se njima jača pritisak na sudije moći će se dati tek nakon proteka jednog dužeg perioda i uz izvesna ograničenja. Ključne reči: reforma pravosuđa, selekcija sudija, sudijski konkursi, nezavisnost sudija, imenovanje sudija. Hungarian and foreign experts evaluated the measures of the justice reform put in place after the 2010 change of government as one being about a series of successive measures to politicize the judiciary from the creation of the new Basic Law to legislation regarding the judicial system. In this study it has been demonstrated that regarding the initial phase of judicial selection the gradual strengthening of meritocratic elements may be observed, which continued after 2010 as well. First and foremost, it may be traced in the more objective system of evaluating judicial applications. The possibilities for discretionary decisions of heads of administration have considerably been restricted in the selection of judges. At the same time, however, the competences of heads of administration entitled to appointment were broadened upon filling court management positions. During the appointment of administrative management (court presidents and vice presidents) that are able to influence sentencing indirectly, the role of single-handed decisions have become more preponderant while that of the judicial self-governing bodies have lost momentum. To what extent these changes strengthen the judges’ compulsion of alignment can only be sensed in the long run and may only be assessed objectively within certain bounds.