GLAS I GOVOR KOD PARKINSONOVE BOLESTI: KLINIČKE ODLIKE HIPOKINETIČKE DISFONIJE - Ilić Savić, Ivana; Petrović-Lazić, Mirjana; Babac, Snežana (Zdravstvena zaštita, 2026)
Parkinsonova bolest je hronično, progresivno neurodegenerativno oboljenje koje se primarno manifestuje poremećajima motorike, ali značajno utiče i na glas i govor. Jedna od čestih i klinički značajnih manifestacija bolesti jeste hipokinetička disfonija, koja nastaje kao posledica centralnog dopaminergičkog deficita i hipokinezije mišića uključenih u respiraciju, fonaciju i artikulaciju. Cilj ovog preglednog rada jeste prikaz osnovnih neuroloških i kliničkih karakteristika Parkinsonove bolesti, mehanizama nastanka hipokinetičke disfonije, kao i glasovnih, govornih i paralingvističkih osobina pacijenata sa ovim oboljenjem, uz sagledavanje implikacija za kliničku i logopedsku praksu. Pretraga relevantnih izvora podataka izvršena je putem pretraživača Google Scholar Advanced Search i Konzorcijuma biblioteka Srbije za objedinjenu nabavku (KoBSON), pri čemu su analizirani savremeni izvori iz oblasti neurologije, fonijatrije i logopedije. Rezultati pregleda ukazuju da poremećaji glasa i govora, uključujući hipofoniju, monotoniju, smanjenu varijaciju intonacije i dezorganizovanu prozodiju, značajno narušavaju komunikaciju i kvalitet života obolelih. Posebno su izraženi deficiti paralingvističke komunikacije, koji doprinose socijalnoj izolaciji pacijenata. Može se zaključiti da su pravovremeno prepoznavanje hipokinetičke disfonije i interdisciplinarni pristup, uz aktivno uključivanje u logopedski tretman, od ključnog značaja za očuvanje komunikacijskih sposobnosti i unapređenje ukupnog funkcionisanja osoba sa Parkinsonovom bolešću.
Keywords: Parkinsonova bolest, hipokinetička disfonija, poremećaji glasa i govora, paralingvistička komunikacija