TREND RANOG SIFILISA U BEOGRADU U PERIODU OD 2001. DO 2020. GODINE - Bjekić, Milan; Begović-Vuksanović, Biljana; Grujičić, Sandra (Zdravstvena zaštita, 2023)
Uvod/Cilj: U periodu 2010-2019. godine u zemljama Evropske unije došlo je do porasta obolevanja od sifilisa kod muškaraca za 209,8% i neznatnog porasta kod žena. Naročito je zabeležen porast obolevanja u populaciji muškaraca koji imaju seksualne odnose sa muškarcima (MSM). Cilj ovog rada je bio da utvrdimo trend obolevanja od ranog sifilisa u Beogradu u periodu od 2001. do 2020. godine.Metode: Za analizu epidemiološke situacije sifilisa na području Beograda, u periodu 2001-2020. godine korišćeni su podaci iz prijava zaraznih bolesti, medicinske dokumentacije, godišnjih izveštaja o radu na sprečavanju, suzbijanju i eliminaciji zaraznih bolesti i rezultati epidemioloških i laboratorijskih ispitivanja. Podaci o broju stanovnika po polu i uzrastu za Beograd su preuzeti iz popisa stanovništva iz 2011. godine, a za godine između popisa korišćene su procene. Na osnovu dobijenih podataka izračunate su sirove, uzrasno specifične i stope incidencije po polu za sifilis. U cilju analize kretanja stopa incidencije za sifilis za period 2011-2020. godine, kao i za period 2011-2020. godine, korišćena je joinpoint regresiona analiza.Rezultati: U peridu 2001-2020. godine registrovano je ukupno 938 obolelih od sifilisa, najviša stopa incidencije zabeležena je 2018. godine (8,1/100.000), a najniža 2008. godine (0,5/100.000). U periodu 2001-2008. godine dolazi do opadanja stope incidencije sifilisa za 1,1% godišnje (p ˃ 0,05), a u periodu 2009-2020. do značajnog porasta za 24,3% godišnje. U populaciji muškaraca beleži se značajan porast stope incidencije za 20,7% godišnje u periodu 2011-2020. godine, a u populaciji žena za 0,9% godišnje, ali ovaj porast nije bio značajan. Najviše stope incidencije u periodu 2011-2020. godine bile su kod muškaraca uzrasta 30-39 godina, a kod žena za uzrast 20-29 godina. U svim uzrasnim grupama stopa incidencije je bila viša kod muškaraca nego žena, a prosečan odnos obolelih muškaraca i žena je bio 11,9.Zaključak: Sifilis je i dalje česta polno prenosiva infekcija u Beogradu te su rana dijagnostika i terapija neophodne posebno među pripadnicima vulnerabilnih grupa za polne bolesti da bi se sprečilo širenje ovog oboljenja i nastanak komplikacija. Pošto je čest među ženama u reproduktivnom periodu, antenatalni skrining na ovu infekciju može se preporučiti svim trudnicama, a posebno onim pod povećanim epidemiološkim rizikom.
Keywords: sifilis; incidencija; joinpoint regresiona analiza