GLOBALNA GEOGRAFIJA UZROČNIKA ENDOKARDITISA: ETIOLOGIJA I REZISTENCIJA U 21. VEKU - Trnkić Andrejević, Saška; Ristić, Tatjana; Čučulanović, Dejan; Ćirić Zdravković, Snežana; Nastasijević Borovac, Desa (Zdravstvena zaštita, 2026)
Uvod/cilj: Etiologija infektivnog endokarditisa je raznolika i kompleksna. Značajno se razlikuje u zavisnosti od geografskog područja, socioekonomskih uslova, dostupnosti zdravstvene zaštite i prevalencije predisponirajućih faktora. Cilj ovog rada je analiza globalne geografske raspodele uzročnika infektivnog endokarditisa u 21. veku, sa fokusom na regionalne razlike u etiologiji, dijagnostici, terapiji i problemu antimikrobne rezistencije. Metode: Sprovedena je sekundarna analiza podataka. U obradi podataka korišćena je deskriptivna statistika radi kvantifikovanja učestalosti uzročnika, zastupljenosti rezistentnih sojeva i regionalnih etioloških razlika. Rezultati: U razvijenim regionima (Severna Amerika i Zapadna Evropa) dominira Staphylococcus aureus, često povezan sa zdravstvenom negom (30–35%) i visokom stopom MRSA rezistencije (do 28%). Nasuprot tome, u zemljama u razvoju i dalje su zastupljeniji streptokoki, uz perzistenciju reumatske bolesti srca. Dostupnost transezofagealne ehokardiografije (TEE) i hirurškog lečenja značajno je veća u razvijenim zemljama, što direktno utiče na nižu stopu mortaliteta (14–15%) u odnosu na regione sa ograničenim resursima (22%). Zaključak: Infektivni endokarditis evoluirao je u bolest povezanu sa savremenom medicinom i starenjem populacije u razvijenim zemljama, dok u ostatku sveta ostaje bolest povezana sa nepovoljnim socioekonomskim uslovima. Visok mortalitet i rastuća antimikrobna rezistencija zahtevaju globalnu standardizaciju dijagnostike i lokalno prilagođene terapijske strategije.