UTICAJ 2,4-DIAMINOBUTERNE KISELINE NA PROTEINE KOJI UČESTVUJU U RAZVIĆU MORFOMETRIJSKI MERLJIVIH PARAMETARA OKA KOD ZEBRICE: IN SILICO ANALIZA - Milošević, Milica; Mitović, Nikola; Ristić, Maša; Dimitrijević, Ljubica; Kovačević, Sanjin; Nešović-Ostojić, Jelena; Stanojević, Marija; Spasić, Svetolik (Zdravstvena zaštita, 2024)
Uvod/cilj: 2,4- diaminobuterna kiselina (2,4-DABA), ekscitatorna amino-kiselina sa dokazanim neurotoksičnim efektom se nalazi u vodenim ekosistemima, sa potencijalom za akumulaciju u biljnim i u životinjskim organizmima. S obzirom da je dokazan njen neurotoksični, hepatotoksični i potencijalno kancerogeni efekat postavlja se pitanje moguće embriotoksičnosti. Zahvaljujući velikoj homologiji sa ljudskim genomom, dinamika i morfologija razvića se može proučavati na zebricama (lat. Danio rerio), koje predstavljaju dobar model sistem za ispitivanje razvića i razvojnih abnormalnosti. Cilj je ispitivanje uticaja 2,4-DABA-e na proteine ključne u razviću oka zebrica pomoću molekularnog dokinga. Metode: Inicijalno je urađen skrining celokupnog genoma korišćenjem FINDSITEcomb softvera, preciznom analizom je selektovano 1119 proteina iz baze kojima smo utvrđivali stepen homologije, tkivno specifičnu ekspresiju i vreme ekspresije. Šest proteina koji su ispunili tražene kriterijume, analizirani su u AutoDock Vina programu molekularnim dokingom. Rezultati: Interakcija fzd8a proteina i 2,4-DABA-e ispoljila je najnižu vrednost Gibsove slobodne energije od - 4,6 kCal/mol, dok je najviša od - 3,4 kCal/mol zabeležena u interakciji sa proteinom pbx4. Takođe, uočena je sličnost aminokiselinske sekvence u proteinima za koje se vezivala 2,4-DABA, koja se ogledala u aminokiselinama koje u svom sastavu imaju –SH grupu. Zaključak: Sprovedenim istraživanjem pokazano je da 2,4-DABA može ostvarivati svoje efekte na razvoj oka, tokom celog perioda. Rezultate in silico analiza ne treba posmatrati izolovano, već kao početni korak i smernice za istraživanja u in vivo uslovima. Stoga naša studija treba biti dopunjena rezultatima ispitivanja na živim embrionima.