SKRINING RAZVOJNIH POREMEĆAJA KOD DECE UPOTREBOM STANDARDIZOVANIH UPITNIKA ’’UZRASTI I RAZVOJ DETETA’’ (UDK) - Makević Đurić, Mirjana; Đurić, Milivoje (Zdravstvena zaštita, 2023)
Uvod/cilj: Uvođenjem upitnika za rano otkrivanje (skrining) smetnji u razvoju u ranom detinjstvu, blagovremeno bi se otkrilo kašnjenje u razvoju i doprinelo brzoj intervenciji. Standardizovan upitnik Ages and Stages Questionnaire (ASQ-3) se primenjuje više od 30 godina širom sveta, a u Srbiji je standardizovan pod nazivom Uzrasti i razvoj deteta (URD). Cilj našeg istraživanja je bio da upotrebom standardizovanog URD upitnika u primarnoj pedijatrijskoj praksi blagovremeno identifikujemo decu sa smetnjama u razvoju u ranom detinjstvu da bi se pravovremeno započeo odgovarajući tretman. Metode: U ispitivanju je učestvovalo 31 dete uzrasta između 9 i 36 meseci. Ispitivana deca su bila podeljena u uzrasne grupe i za svako dete je korišćen standardizovan URD upitnik za uzrast. Dobijeni podaci obrađeni su kompjuterskim programom za statističku analizu podataka (SPSS, verzija 20), a korišćene su metode deskriptivne statistike. Rezultati: Dobijeni rezultati su pokazali da je kod 71,0% ispitivane dece prepoznato odstupanje od normativnog razvoja što je zahtevalo dodatne aktivnosti učenja ili dalju dijagnostiku. Kod 45,2% ispitanika bar u jednoj od pet ispitivanih oblasti otkriveno je odstupanje od normativnog razvoja koje je zahtevalo dodatnu aktivnost učenja i dalje praćenje razvoja dece (tj. imali su rezultate u sivoj zoni), a kod 25,8% odstupanja su zahtevala konsultacije sa određenim stručnjacima radi dalje procene i lečenja (tj. imali su rezultate u crnoj zoni). Zaključak. Uvođenjem standardizovanih URD upitnika kao obaveznog skrininga u primarnu pedijatrijsku praksu omogućilo bi se rano prepoznavanje dece sa odstupanjem od normativnog razvoja, započela bi se rana stimulacija razvoja, utvrdile bi se potrebe za ponovnom procenom, dopunskom dijagnostikom i podrškom rane intervencije.