ZNAČAJ NACIONALNE KOORDINACIJE ZA BRZI ODGOVOR NA COVID-19 U CRNOJ GORI TOKOM PRVOG TALASA PANDEMIJE - Obradović, Aleksandar; Raičević Todorović, Marija; Laušević, Dragan (Zdravstvena zaštita, 2021)
Uvod/Cilj: Prvi detektovani slučaj SARS-CoV-2 infekcije u Crnoj Gori zabilježen je 17. marta 2020. godine, a već 20. marta počeo je sa radom nacionalni kol-centar za COVID-19, čija je osnovna svrha bila blagovremena reakcija usljed sumnje na COVID-19, kao i pružanje podrške lokalnim epidemiološkim službama uključivanjem velikog broja prethodno edukovanih volontera kao operatera kol-centra. Cilj ove deskriptivne studije bio je prikazivanje rezultata rada nacionalne koordinacije za brzi odgovor na COVID-19 u Crnoj Gori tokom prvog talasa pandemije. Metode: Podaci o broju realizovanih i primljenih poziva preuzeti su iz kontakt aplikacije koja se koristila u svakodnevnom radu i koja je omogućavala detaljno izvještavanje o statusu poziva, dok su podaci o anketiranim licima preuzeti iz baze nastale popunjavanjem online upitnika tokom anketiranja osoba od strane operatera kol-centra. Rezultati: U periodu od 20.03. do 18.05.2020. godine realizovano je 27.380 poziva, od čega 16.130 dolaznih, uz prisutne dnevne varijacije (u odnosu na dnevni broj novoregistrovanih slučajeva, kao i u odnosu na to da li je riječ o radnim danima ili danima vikenda i državnih praznika). Takođe, u istom periodu je, zbog sumnje na COVID-19, anketirano 2.288 lica, od čega neznatno više muškaraca (50,5%). Najveći broj anketiranih lica bio je iz Podgorice (59,8%), a najzastupljenija uzrasna grupa bila je 60 ili više godina (24,9%). Od ukupnog broja registrovanih slučajeva SARS-CoV-2 infekcija u Crnoj Gori, tokom perioda obuhvaćenog studijom, njih 40,4% bilo je neposredno ili posredno povezano sa kol-centrom. Zaključak: Nacionalna linija u koordinisanju brzog odgovora na COVID-19 ispunila je prvenstveni cilj, da bude brana dok se zdravstveni sistem ne konsoliduje i omogući smanjivanje pritiska na ograničene ljudske kapacitete, a znatan procenat detektovanih slučajeva putem linije pripomogao je brzom otkrivanju kontakata inficiranih osoba i njihovom stavljanju u karantin, što je u značajnoj mjeri doprinijelo sprečavanju širenja infekcije, pa i njenom potpunom suzbijanju.