PCR TESTIRANJE NA SARS-COV-2: PRAKSA, PREPORUKE I NEDOUMICE - Popadić, Dušan (Zdravstvena zaštita, 2020)
Pandemija Kovid-19 je pred dijagnostičke laboratorije postavila nove zahteve koji su višestruko premašili postojeće kadrovske, tehničke i materijalne kapacitete. Prema važećim preporukama, osnova laboratorijske dijagnostike Kovid-19 je Real-Time Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction (rtRT-PCR) kojim se detektuje prisustvo genoma SARS-CoV-2 u biološkom materijalu uzetom od pacijenta. Postupak testiranja se uslovno može podeliti u nekoliko faza: 1) postavljanje indikacija za testiranje; 2) uzimanje kliničkih uzoraka i uvođenje u evidenciju; 3) transport materijala do dijagnostičke laboratorije; 4) prijem i razvrstavanje materijala; 5) obrada uzoraka nakon prijema – priprema za rtRT-PCR; 6) rtRT-PCR; 7) saopštavanje rezultata. Jasno je da medicinske mikrobiološke službe nisu normirane za borbu protiv pandemije ili velikih epidemija. Najefikasniji način da se prevaziđe takva situacija je da se definišu timovi koji bi se uključivali u dijagnostiku kada to epidemiološka situacija nalaže. Potrebno je težiti da oprema bude unificirana na celom prostoru Republike Srbije, jer se na taj način olakšava održavanje, nabavka rezervnih delova i potrošnih materijala, a verovatno može da se umanji i nabavna cena. Reagensi za ekstrakciju i specifični reagensi za rtRT-PCR (prajmeri i probe) treba da budu standardizovani i domaćeg porekla kako bi se umanjila zavisnost od uvoza i značajno uštedeo novac. Baza podataka laboratorijskih rezultata treba da bude unapređena i organizovana na FAIR (findability, accessibility, interoperability and reusability) principima kako bi se maksimalno iskoristila mogućnost izvođenja širih zaključaka.