PSIHIČКO ZDRAVLJE I SOCIJALNO FUNКCIONISANJE DECE I ADOLESCENATA SA CELIJAČNOM BOLEŠĆU - Stojanović-Jovanović, Biljana; Jovanović, Stevan; Vuletić, Biljana (Zdravstvena zaštita, 2020)
Uvod/Cilj: Celijačna bolest predstavlja sistemsku autoimunu bolest koju karakteriše trajna nepodnošljivost glutena. Stanje koje nameće bolest, poseban režim ishrane bez glutena, često izaziva stres, što kod dece, a posebno adolescenata, može dovesti do poremećaja psihičkog zdravlja i socijalnog funkcionisanja. Cilj istraživanja je da se ispita da li postoje značajne razlike između dece i adolescenata sa i bez celijačne bolesti u odnosu na njihovo psihičko zdravlje i socijalno funkcionisanje. Metode: Studijom slučajeva i kontrola obuhvaćeno je 116 dece i adolescenata uzrasta 5-18 godina sa dijagnozom celijačne bolesti i 116 dece i adolescenata bez ovog oboljenja. Ispitivane grupe su sparivane prema uzrastu i polu. Pored opšteg upitnika, za procenu stepena anksioznosti korišćen je Upitnik za pretragu anksioznih poremećaja kod dece (Screen for Child Anxiety Related Disorder - SCARED). U statističkoj analizi podataka korišćen je hi kvadrat test. Rezultati: Ispitanici sa i bez celijačne bolesti nisu se značajno razlikovali u odnosu na pol i uzrast. Deca i adolescenti sa celijačnom bolešću su značajno češće imali anksiozni (33,9%) (p < 0,001) i panično-somatski poremećaj (33,0%) (p < 0,001), generalizovanu (20,0%) (p = 0,001) i separacijsku anksioznost (32,2%) (p < 0,031), i izbegavali su školu (18,3%) (p < 0,001), nego kontrole (9,5%; 8,6; 4,3%; 19,0%; 2,6%). Između ispitivanih grupa nije bilo značajne razlike u odnosu na socijalnu anksioznost. Zaključak: Кod dece sa celijačnom bolešću se moraju uzeti u obzir psihološki aspekti bolesti u cilju obezbeđivanja boljeg kvaliteta života. Moguće je postojanje psihološkog stresa i neprijatnosti, jer ih vršnjaci mogu izbegavati zbog drugačije ishrane.