Povezanost stepena degeneracije intervertebralnih diskusa i radnih aktivnosti kod bolesnika sa lumbalnom diskus hernijom - Papić, Monika; Papić, Vladimir; Kresoja, Milena; Munteanu, Valerija; Mikov, Ivan; Cigić, Tomislav (Vojnosanitetski pregled, 2018)
Uvod/Cilj. Degeneracija intervertebralnog diskusa (DID) nastaje kao posledica udruženog dejstva genetskih, starosnih faktora kao i faktora iz životne i radne sredine. Lumbalna diskus hernija (LDH) je najčešće posledica DID. Cilj rada bio je da se istraži da li je učestalost LDH viša na nivou najizraženijih degenerativnih promena intervertebralnog diskusa i da li kategorija fizičkog opterećenja na radnom mestu ima uticaj na stepen DID na nivou L3-L4, L4-L5 i L5-S1 pojedinačno. Metode. Istraživanjem je obuhvaćeno 60 bolesnika u stalnom radnom odnosu, hospitalizovanih zbog LDH. Stepen DID utvrđen je na osnovu preoperativnog nalaza pregleda lumbosakralne kičme magnetnom rezonancom (MRI) prema Firmanovom MRI sistemu klasifikacije. Profesionalni faktori su određeni pomoću specifičnog upitnika. Rezultati. Od 60 bolesnika koji su učestvovali u istraživanju, 33.3% obavljalo je lak fizički rad, 23% srednje težak, a 43% bolesnika težak fizički rad. Hernijacija diskusa na nivou L3-L4 nađena je kod 8,3%, na nivou L4-L5 kod 46,7%, a na nivou L5-S1 kod 45% bolesnika. Simptomatski diskusi na nivou L5-S1, su pokazali statistički značajno veću učestalost degenerativnih promena IV i V stepena. Rezultati binarne logističke regresije pokazali su da je fizičko opterećenje najjači prediktor stepena DID na svim ispitivanim nivoima. Pozitivna veza između fizičkog opterećenja i stepena DID je uočena u svim slučajevima. Viši stepen DID je verovatniji kod bolesnika sa dužim radnim stažom i teškim fizičkim opterećenjem (OR 2.011) na nivou L3-L4. Na nivoima L4-L5 i L5-S1 viši stepen DID je verovatniji kod žena koje obavljaju težak fizički rad (OR 1,978 i 2,433 respektivno). Zaključak. Simptomatski diskusi imaju veću učestalost degenerativnih promena višeg stepena, ali se hernijacija ne dešava isljučivo na nivou diskusa sa najizraženijim degenerativnim promenama. Rezultati ukazuju na značaj interaktivnog uticaja kategorije fizičkog opterećenja i dužine radnog staža kao i interakcije kategorije fizičkog opterećenja i pola, na degeneraciju lumbalnih diskusa.
Keywords: lumbosacral region||; ||lumbosakralni predeo; inervertebral disc degeneration||; ||diskus degeneracija; occupational exposure||; ||profesionalna izloženost; intervertebral disc displacement||; ||hernija diskusa