Ultrastrukturne promene peritoneuma na modelu peritoneumske dijalize kod zečeva - Jovanović, Nataša; Žunić-Božinovski, Snežana; Trpinac, Dušan; Laušević, Željko; Krstić, Slobodan; Oprić, Dejan; Trbojević-Stanković, Jasna; Stojimirović, Biljana (Vojnosanitetski pregled, 2017)
Uvod/Cilj. Poslednjih godina u porastu je broj bolesnika sa terminalnom bubrežnom insuficijencijom koji se leče dijalizom. Dugotrajna primena peritoneumske dijalize praćena je razvojem strukturnih i funkcionalnih promena trbušne maramice. Cilj rada bio je analiza ultrastrukturnih promena mezotelnog prekrivača i submezotelnog vezivnog tkiva trbušne maramice na modifikovanom neuremijskom infuzionom modelu peritoneumske dijalize kod zeca. Metode. Istraživanje je izvedeno na pet zdravih zečeva rase Činčila. Hirurške procedure implantacije i vađenja peritoneumskog katetera, prevencija opstrukcije katetera, zaštita životinja od infekcije, instilacije dijalizata, uzimanje i priprema uzoraka peritoneuma za histološku analizu vršeni su prema prethodno opisanim protokolima. Rezultati. Eksperimentalne životinje dobro su podnosile aklimatizaciju, hirurške procedure i instilaciju dijalizata, nije bilo komplikacija tokom perioda praćenja. Analizom uzoraka tkiva životinja kojima je rađena peritoneumska dijaliza evidentirane su promene u mezotelnom sloju i u vezivnom tkivu submezotelnog sloja korišćenjem transmisione elektronske mikroskopije (TAM). Mezotelne ćelije koje su u direktnom kontaktu sa dijaliznom tečnosti podležu deskvamaciji, niske su, ljuspaste, sa proširenjem u predelu perinukleusnog dela; imaju brojne mikrovile u apikalnom delu i mnogobrojne transportne vezikule. Ispod mezotelnih ćelija, uočavaju se prošireni limfni sudovi i snopovi kolagenih vlakana koji se pružaju u različitim pravcima i okružuju tela i razgranate produžetke fibroblasta. Nukleusi fibroblasta su pretežno euhromatski, a u citoplazmi se uočavaju brojne sekretorne granule, vezikule, kao i mitohondrije. Zaključak. Modifikovani model peritoneumske dijalize kod zečeva koji smo koristili u ovoj studiji je praktičan, reproducibilan i ne zahteva sofisticiranu tehnologiju, te je pogodan za dalja histološka istraživanja dugotrajnih efekata dijaliznih rastvora na membranu peritoneuma zečeva.
Keywords: peritoneal dialysis||; ||dijaliza; peritoneumska; rabbits||; ||zečevi; diseases models; animal||; ||bolest; modeli na životinjama; peritoneum||; ||peritoneum; microscopy; electron||; ||mikroskopija; elektronska; histology||; ||histologija