Uticaj dijabetesa melitusa na tok i ishod trudnoće u 5-godišnjem praćenju - Mitrović, Milena; Stojić, Siniša; Tešić, Dragan S.; Popović, Djordje; Rankov, Olivera; Tomić Naglić, Dragana; Novaković Paro, Jovanka; Pejin, Radoslav; Bulatović, Sanja; Todorović Veljić, Maša; Kovačev Zavišić, Branka (Vojnosanitetski pregled, 2014)
Uvod/Cilj. Žene sa dijabetesom, a posebno one sa tipom 1, imaju lošiji ishod trudnoće u odnosu na žene bez dijabetesa, pre svega zbog veće učestalosti spontanih pobačaja, preekalmpsije, makrozomije ploda, prevremenog porođaja, kongenitalnih malformacija i perinatalnog mortaliteta ploda. Cilj ispitivanja bio je analiza toka i ishoda trudnoće kod bolesnica sa dijabetesom u odnosu na kontrolnu grupu zdravih žena, a u odnosu na prevremeni porođaj, perinatalni morbiditet i mortalitet, kao i ishod trudnoće kod bolesnica sa preegzistentnim dijabetesom tipa 1 u odnosu na bolesnice sa gestacijskim i dijabetesom tipa 2. Metode. Retrospektivno istraživanje sprovedeno je na 156 žena sa dijabetesom lečenih na Klinici za endokrinologiju, dijabetes i bolesti metabolizma i Klinici za ginekologiju i akušerstvo Kliničkog centra Vojvodine tokom perioda 2006–2010. godine. Gestacijski dijabetes imalo je 94 ispitanice, dijabetes tip 1 48, a dijabetes tip 2 14 ispitanica. Kontrolnu grupu činilo je 106 zdravih žena hospitalizovanih u Klinici za ginekologiju i akušerstvo tokom 2011. i 2012. godine. Rezultati. Kod trudnica sa dijabetesom tipa 1 porođaj se statistički značajno češće završavao carskim rezom u odnosu na trudnice bez dijabetesa i trudnice sa dijabetesom tipa 2 i gestacijskim dijabetesom (p < 0,0001), kao i ranijoj nedelji gestacije u odnosu na trudnice  bez dijabetesa i trudnice sa tipom 2 i gestacijskim dijabetesom (p < 0,0017, p = 0,02). Kod trudnica sa dijabetesom statistički značajno veća bila je učestalost hipoglikemije (p < 0,0001), patološkog ikterusa (p = 0,0021) i druge patologije ploda na rođenju (p = 0,0031) u odnosu na kontrolnu grupu zdravih trudnica uz lošije vrednosti Apgar scora u 1. minuti kod novorođenčadi (p = 0,0142) i 5. minutu (p = 0,0003). Trudnice sa dijabetesom tipa 2 i gestacijskim dijabetesom bile su statistički značajno starije nego trudnice sa dijabetesom tipa 1 (p = 0,001). Veća učestalost makrozomije ploda kod trudnica sa gestacijskim i dijabetesom tipa 2 u odnosu na tip 1 bila je na granici statističke značajanosti (p = 0,07), dok su hipoglikemije bile statistički značajno češće u grupi trudnica sa dijabetesom tipa 1 (p < 0,0001). Vrednosti glikozilovanog hemoglobina (HbA1c) bile su statistički značajno više kod trudnica sa dijabetesom porođenih tokom i pre 36. gestacijske nedelje  (p = 0,0087), bez razlike u vrednostima HbA1c u odnosu na makrozomiju ploda (p = 0,45) i kongenitalne malformacije (p = 0,32). Zaključak. Rezultati našeg ispitivanja pokazuju višu učestalost perinatalnog fetalnog morbiditeta (hipoglikemije, ikterusa, respiratornog distres sindroma) kod bolesnica sa tipom 1, tipom 2 i gestacijskim dijabetesom u odnosu na kontrolnu grupu zdravih trudnica. Takođe, kod trudnica sa dijabetesom tipa 1 porođaj se češće završavao carskim rezom nego kod trudnica sa dijabetesom tipa 2 i gestacijskim dijabetesom i zdravih trudnica. Iako se trudnoća kod trudnica sa dijabetesom tipa 1, tipa 2 i gestacijskim dijabetesom završavala jednu do dve nedelje ranije nego kod zdravih trudnica, nije bilo statistički značajne razlike u učestalosti prevremenog porođaja (≤ 36. nedelje gestacije) između žena sa dijabetesom i zdravih trudnica. Prevremeni porođaj bio je povezan sa lošijom glikemijskom kontrolom iskazanom kroz više vrednosti glikoziliranog hemoglobina u trećem trimestru. Rizik od neželjenih ishoda trudnoće može se redukovati adekvatnim prekoncepcijskim savetovanjem bolesnica sa dijabetesom i pravovremenom dijagnozom dijabetesa u trudnoći, uz imperativ postizanja gotovo normoglikemijskog stanja kako u periodu organogeneze, tako i tokom cele trudnoće uz timski rad endokrinologa, ginekologa i pedijatra.
Keywords: diabetes mellitus||; ||diabetes melitus; pregnancy||; ||trudnoća; fetal development||; razvoj fetusa; obstetric labor; premature||; ||porođaj; prevremeni; morbidity||; ||morbiditet.