Hirurško lečenje i dileme pri lečenju bazocelularnih karcinoma sa intrakranijalnom propagacijom - Rasulić, Lukas G.; Jovanović, Milan D. (Vojnosanitetski pregled, 2014)
Uvod/Cilj. U predelu poglavine javlja se veliki broj tumoroznih promena. Tumorozne promene na glavi javljaju se kod 90% slučajeva i odlikuju se lokalnim infiltrativnim a ponekad i destruktivnim rastom. Cilj ovoga rada bio je analiza bazocelularnog karcinoma sa intrakranijalnom propagacijom, karakteristika i korelacija između patohistološkog tipa, veličine tumora, infiltracione agresivnosti i načina lečenja. Metode. Analizirali smo 27 bolesnika operisanih zbog bazocelularnog karcinoma sa zahvaćenim koštanim tkivom poglavine. Opisali smo i proučavali kliničke karakteristike (veličinu, dubinu invazije), vreme trajanja i brzinu intrakranijalne propagacije, a zatim ih upoređivali sa tipom bazocelularnog karcinoma. Razmatrali smo radikalnost operacije i širinu ekscizije i procenjivali najbolju hiruršku intervenciju. Bolesnike smo pratili tri godine nakon operacije. Rezultati. Prema patohistološkom tipu karcinoma, najzastupljeniji bili su: infiltrativni (60,2%), noduloinfiltrativni (37,2%) i morfoeiformni (2,6%) tip. Klinički su se manifestovali kao ulcerozne lezije: ulcus rodens i ulcus terebrans. Veličina tumora kretala se od 2 do 25 cm u prečniku. Dubina intrakranijalne propagacije zavisila je od histološkog tipa i veličine tumora. Najveći broj recidiva (35%) bio je prisutan kod morfoeiformnog tipa bazocelularnog karcinoma. Kod 17 bolesnika bazocelularni karcinom je bio zahvatio kost bez propagacije intrakranijalno, a vreme trajanja promene bilo je od jedne do dve godine.  Kod 10 bolesnika bazeliom je bio prodro intrakranijalno i to u osam infiltrisao duru, a kod šest moždani parenhim, od toga kod dva bolesnika bio je zahvačen sinus sagittalis koji je morao biti podvezan. Zaključak. Agresivnost i infiltracija bazocelularnog karcinoma u moždani parehhim direktno su uslovljeni histološkim tipom i veličinom tumora. Što je bazeliom veći ili ako je prema patohistološkom nalazu morfoeiformni tip mora se izvršiti veće otklanjanje okolnog zdravog tkiva, nekada više od 3 cm u prečniku, uz postoperativnu radiološku terapiju.
Keywords: head and neck neoplasms||; ||glava i vrat; neoplazme; neoplasms; basal cell||; ||karcinom; bazocelularni; neoplasm invasiveness||; ||neoplazme; invazivnost; neurosurgical procedures||; ||neurohirurške procedure