Lipokalin udružen sa neutrofilnom gelatinazom kao prediktor ishoda lečenja primarnog glomerulonefritisa - Stražmešter Majstorović, Gordana; Mitić, Igor; Djurović, Vladimir; Golubović, Sonja; Petrović, Lada; Knežević, Violeta (Vojnosanitetski pregled, 2026)
Uvod/Cilj. Biomarkeri za predviđanje toka bolesti mogli bi da olakšaju izbor terapije primarnog glomerulonefritisa (PGN). Podaci o ulozi lipokalina udruženog sa neutrofilnom gelatinazom (neutrophil gelatinase-associated lipocalin – NGAL) u PGN su oskudni. Cilj rada bio je da se proceni značaj NGAL u predviđanju ishoda lečenja PGN. Metode. Istraživanjem je obuhvaćeno ukupno 60 obolelih od PGN, praćenih od 2012. do 2024. godine. Pri postavljanju dijagnoze određivani su serumski NGAL (sNGAL) i urinarni NGAL (uNGAL). Parametri bubrežne funkcije (serumski kreatinin, proteinurija) i ishod bolesti–razvoj terminalnog stadijuma bubrežne slabosti (end-stage renal disease – ESRD)–procenjivani su na početku praćenja, posle 5 godina i posle kompletnog perioda praćenja. Povezanost NGAL-a i kliničkih ishoda analizirana je korišćenjem odgovarajućih statističkih testova. Rezultati. Na početku, medijane nivoa za sNGAL i uNGAL iznosile su 154,71 ng/mL i 13,94 ng/mL, redom. Tokom medijane praćenja od 112 meseci, 8,33% bolesnika je izgubljeno iz praćenja, a 20% je razvilo ESRD. Bolesnici koji su razvili ESRD imali su više nivoe sNGAL (p = 0,027). Korišćenjem sNGAL, razvoj ESRD bio je solidno predvidljiv (AUC = 0,709; p = 0,036), a sNGAL je bio značajno povezan sa vremenskim periodom do razvoja ESRD (Kaplan-Meier analiza, p < 0,001). U grupi sa najvišim sNGAL petogodišnje preživljavanje bubrega bilo je najniže. Bolesnici sa stabilnom ili poboljšanom procenjenom stopom glomerularne filtracije (estimated glomerular filtration rate – eGFR) imali su više vrednosti odnosa uNGAL/kreatinin (p = 0,049). Promene u vrednostima proteinurije bile su u negativnoj korelaciji sa koncentracijama sNGAL (p < 0,001) i uNGAL (p = 0,005). Zaključak. Kod obolelih od PGN, sNGAL može biti prediktor razvoja ESRD, potencijalno odražavajući njegovu profibroznu aktivnost. Nasuprot tome, korelacija između nivoa NGAL i promene vrednosti proteinurije, kao i povezanost između viših vrednosti odnosa uNGAL/kreatinin i poboljšane eGFR, ukazuju na složenu i potencijalno protektivnu ulogu NGAL u progresiji bolesti.
Keywords: biomarkeri; glomerulonefritis; bubreg, hronična insuficijencija; lipokalini; lečenje, ishod.