Moguća povezanost krvnih grupa i impaktiranih donjih trećih molara kategorisanih prema Pell i Gregory i Winter klasifikacijama - Gulsen, Ibrahim Tevfik; Cimen, Tansu (Vojnosanitetski pregled, 2026)
Uvod/Cilj. Zubi koji ne dostignu svoj normalan položaj u vilicama smatraju se impaktiranim, a etiologija impaktiranih zuba ima više uzroka. Cilj rada bio je da se ispita moguća povezanost između krvnih grupa i impaktiranih donjih trećih molara (lower third molars – LTM) kategorisanih prema Pell i Gregory i Winter klasifikacijama. Metode. Ova retrospektivna, studija preseka obuhvatila je 534 pacijenta (274 muškarca i 260 žena) sa najmanje jednim impaktiranim LTM. Ukupno je analizirano 890 impaktiranih LTM pomoću panoramske radiografije. Zubi su klasifikovani prema Pell i Gregory i Winter klasifikacijama, a krvne grupe su zabeležene za svakog pacijenta. Statistička analiza sprovedena je korišćenjem Fisher-Freeman-Halton-ovog testa i Fisher-ovog egzaktnog testa, uz Bonferroni-jevu korekciju Z testa za višestruka poređenja. Rezultati. Utvrđena je značajna povezanost između krvnih grupa i Pell i Gregory klasifikacije (p = 0,008), ali ne i povezanost sa Winter klasifikacijom. Posebno je uočeno da su žene sa krvnim grupama A Rh-negativnom (Rh-), AB Rh- i B Rh- pokazale višu prevalenciju za pozicije I/B, I/C i III/C, redom. Takođe, žene sa krvnim grupama A Rh-pozitivnom (Rh+) i O Rh+ imale su više stope učestalosti za poziciju II/A, dok su muškarci sa A Rh+ krvnom grupom imali višu stopu učestalosti za poziciju II/C. Polno specifične razlike u obrsacima impakcije primećene su kod krvnih grupa A Rh+ i O Rh+ (p = 0,006, p = 0,038, redom). Zaključak. Antigeni krvnih grupa mogu uticati na obrasce impakcije LTM, posebno u odnosu na Pell i Gregory klasifikaciju.
Keywords: krvne grupe, antıgeni; molar, treći; ortopantomografija; zub, impakcija.