Seroprevalencija arbovirusnih infekcija kod pripadnika mirovnih misija Ujedinjenih nacija u Centralnoafričkoj Republici - Atanasievska Kujović, Sonja; Ristanović, Elizabeta; Djordjevski , Nikoleta; Živić, Maja; Krstić, Milena; Ljubenović, Nenad; Mladenović, Jovan; Trifunović, Sofija; Marjanović, Sonja (Vojnosanitetski pregled, 2025)
Uvod/Cilј. Pripadnici Vojske Srbije koji učestvuju u Multinacionalnoj operaciji Ujedinjenih nacija (UN) u Centralnoafričkoj Republici (CAR) – MINUSCA, izloženi su tokom boravka u misiji ubodima komaraca roda Aedes koji su prenosioci nekih (ili pojedinih) arbovirusa. Cilj rada bio je da se utvrdi izloženost, faktori rizika i mere prevencije i zaštite od infekcije arbovirusima kod pripadnika mirovnih misija. Metode. U studiju je uključeno 136 pripadnika mirovnih operacija UN u CAR iz dve rotacije tokom 2022/2023 godine u trajanju od 8 i 6 meseci. Svaki ispitanik morao je da odgovori na pitanja koja su data u dizajniranom epidemiološkom upitniku za povratnike iz mirovnih misija. Krvni serumi ispitanika testirani su enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) testom na prisustvo specifičnih antitela na viruse Dengue, Zika i Chikungunya. Rezultati. Utvrđeno je 48 (35,3%) seropozitivnih ispitanika na arboviruse. Najviše seropozitivnih pripadnika, 23 (16,9%), bilo je na Dengue virus, nešto manje na Chikungunya virus, 14 (10,3%), dok je najmanje bilo pozitivno na Zika virus, 11 (8,1%). Naše istraživanje pokazuje da impregnacija uniforme repelentom ima značajnu ulogu u prevenciji uboda komaraca i sprečavanju infekcije Zika virusom. Broj dana provedenih u misiji, kao i faktor pola i godine starosti nisu pokazali uticaj na pojavu infekcija arbovirusom. Zaklјučak. Pripadnici mirovnih misija u CAR došli su u kontakt sa virusima Dengue, Zika i Chikungunya. To ukazuje da je neophodno raditi na stalnom unapređenju mera prevencije i zaštite njihovog zdravlјa, uklјučujući serološka ispitivanja, ali i ispitivanja prisustva različitih infektivnih mikroorganizama tog endemskog područja.
Keywords: infekcija, arbovirus; centralna afrička republika; komarci; bolnice, vojne; repelenti; preventivno-medicinska zaštita; faktori rizika; ankete i upitnici; mirovne snage ujedinjenih naroda