Prognostička vrednost „gustine“ tumor˗infiltrišućih T-limfocita u terapijskom odgovoru na inicijalnu hemioterapiju zasnovanu na platini kod bolesnika sa nesitnoćelijskim karcinomom pluća: / - Novaković Lacković, Lora; Tadić Latinović, Ljilja; Stanetić, Mirko; Lacković, Marko (Vojnosanitetski pregled, 2023)
Uvod/Cilj. Činjenica da karcinomi pluća, kao i drugi solidni tumori, mogu biti imunogeni, može imati značajnu prognostičku vrednost kod nesitnoćelijskog karcinoma pluća (NSĆKP). Specifične citotoksične T-limfocite (CTL) moguće je dokazati kod većine bolesnika sa primarnim tumorima različitih histoloških tipova. Dve glavne grupe T-limfocita učestvuju u prepoznavanju tumor-specifičnih antigena: CTL (CD8+) i pomoćnički (helper) T limfociti (CD4+). Cilj rada bio je da se proceni veza između infiltracije T-limfocita u tumor i terapijskog odgovora na inicijalnu hemioterapiju. Metode. U istraživanju su korišćeni podaci bolesnika sa NSĆKP, čiji je terapijski odgovor nakon inicijalna četiri ciklusa hemioterapije platinom posmatran u odnosu na „gustinu“ tumor-infiltrišućih T-limfocita (CD4+ i CD8+) u malim uzorcima biopsije tumora. Terapijski odgovor procenjivan je u skladu sa Response Evaluation Criteria in Solid Tumor (RECIST) 1.1 sistemom procene terapijskog odgovora. Na osnovu očekivanog terapijskog odgovora, bolesnici su bili podeljeni u tri grupe: bolesnici sa povoljnim terapijskim odgovorom (kompletna i delimična regresija), bolesnici u stabilnoj fazi bolesti i bolesnici sa progresijom bolesti. Broj limfocita za procenu gustine CD4+ i CD8+ Т-limfocita određen je uz uvećanje x200 (1,1 mm2). Za brojanje su odabrana tri vidna polja sa „najgušćim“ infiltratom limfocita, zatim su vrednosti svih pojedinačnih polja sabrane. Na osnovu srednje vrednosti, uzorci su klasifikovani u sledeće grupe: skor 0, skor 1, skor 2, skor 3. Prilikom statističke obrade podataka, niska gustina infiltracije objedinila je grupe skora 0 i 1, a visoka gustina infiltracije objedinila je grupe skora 2 i 3. Na osnovu prikupljenih podataka kreirana je baza u softveru SPSS 22.0 koja je korišćena za dalju statističku analizu. Statistička analiza podataka obuhvatila je deskriptivne i analitičke statističke metode. Rezultati. Nije bilo značajne razlike u distribuciji CD4+ T-limfocita i CD8+ T-limfocita u epitelnoj komponenti tumora između bolesnika sa različitim terapijskim odgovorom (χ2 = 2,977; p = 0,226 i χ2 = 1,329; p = 0,515, redom). Nije bilo značajnog uticaja gustine infiltracije CD4+ T-limfocita i CD8+ T-limfocita u stromalnoj komponenti tumora na terapijski odgovor (χ2 = 0,606; p = 0,739 i χ2 = 5,167; p = 0,076, redom). Zaključak. Istraživanjem nije dokazano da bolesnici sa visokim nivoom tumor infiltririšućih CD4+ i CD8+ T-limfocita u epitelnoj i stromalnoj komponenti NSĆKP imaju bolji terapijski odgovor na standardnu inicijalnu hemioterapiju.
Keywords: pluća, nesitnoćelijski karcinom; limfociti t, cd4; limfociti t; prognoza, limfociti t, citotoksični; lečenje, ishod