Procena lokalizacije i anatomskih karakteristika lingvalnog foramena primenom kompjuterizovane tomografije konusnog zraka - Veličković, Stefan; Matijević, Stevo; Jovičić, Bojan; Bubalo, Marija; Stevanović, Momir; Vasović, Miroslav (Vojnosanitetski pregled, 2023)
Uvod/Cilj. Lingvalni foramen (LF) je mali otvor na lingvalnoj površini mandibule (donje vilice), najčešće lokalizovan u sredini anteriornog dela mandibule, koji pokazuje značajne varijacije u lokalizaciji, veličini i broju. Cilj rada bio je da se procene lokalizacija i anatomske karakteristike LF primenom kompjuterizovane tomografije konusnog zraka (KTKZ). Metode. Istraživanje je dizajnirano kao retrospektivna studija, u kojoj je analizirano 99 snimaka dobijenih primenom KTKZ. Analiziran je broj LF, njihova lokalizacija u odnosu na zube i samu regiju mandibule, dijametar, udaljenost od vrha alveolarnog grebena, udaljenost od donje ivice mandibule, udaljenost od vrha korena zuba, položaj u odnosu na vrh korena zuba i pravac pružanja. Rezultati. Prosečna zastupljenost LF po ispitaniku iznosila je 2,4 ± 1,2. Najveći broj LF bio je lokalizovan u regiji donjih centralnih sekutića. Od ukupnog broja LF, 82,5% pripadalo je tipu medijalnog LF, dok je 17,5% pripadalo tipu lateranog LF. U 63,2% slučajeva LF je imao prečnik ≤ 1 mm, dok je u 98,3% bio lokalizovan ispod vrha korena zuba. Utvrđena je statistički značajna razlika u udaljenosti LF od vrha alveolarnog grebena i dijametru LF u odnosu na pol (p = 0,019; p = 0,008). Zaključak. Metodom KTKZ snimanja, LF se može pouzdano lokalizovati i vizualizovati. Da bi se sprečile povrede neurovaskulrnog snopa koji prolazi kroz LF, preporuka je da se prilikom planiranja oralne hirurške i  implantološke procedure koristi KTKZ mandibule.
Keywords: anatomija; kompjuterizovana tomografija konusnog zraka; mandibula