Procena efikasnosti primene plazme obogaćene trombocitima u procesu regeneracije facijalnog nerva kunića - Gardašević, Milka F.; Petković-Ćurčin, Aleksandra; Vojvodić, Danilo V.; Marjanović, Uroš; Djurdjević, Dragan; Jović, Saša; Vulović, Dejan; Matijević, Stevo (Vojnosanitetski pregled, 2023)
Uvod/Cilj. Povrede facijalnog nerva dovode do paralize mimičke muskulature lica, što je uslovljeno funkcionalnim poremećajima praćenim deformitetom različitog stepena, u zavisnosti od intenziteta i lokacije povrede. Hirurško lečenje je metoda izbora za lečenje povređenog nerva. Povrede u predelu parotidne lože se saniraju primenom direktnog neurošava u kombinaciji sa plazmom bogatom trombocitima (PBT). Metode. Eksperimentalna studija sprovedena je na 48 činčila zečeva (Orictolagus cuniculus) muškog pola, približno iste težine (2 500–3 000 gr), starosti između 3 i 4 meseca, u dva hirurška zahvata, u dva različita perioda: šest i deset nedelja nakon prvog hirurškog zahvata. Životinje su podeljene u četiri grupe: Grupa I (šav); Grupa II [šav i fibrinski lepak (FL)]; Grupa III (šav i PBT); Grupa IV (šav, FL i PBT). Svaka grupa imala je po dve podgrupe na osnovu trajanja eksperimenta (šest i deset nedelja). Deo diseciranog nerva u dužini od 5 mm podvrgnut je histološkoj analizi, kojom je određen i numerički izražen broj aksona i Švanovih ćelija. Stepen prisustva vezivnog tkiva i stepen neovaskularizacije prikazani su gradacijom histoloških uzoraka (vezivno tkivo 1-4, neovaskularizacija 1-3). Rezultati. Svi parametri regeneracije oštećenog nerva pokazali su da je značajno veća efikasnost regeneracije posle šest i deset nedelja intervencije postignuta u grupama lečenim PBT terapijom, sa ili bez upotrebe FL. Zaključak. Upotreba PBT i stimulatorno delovanje aktiviranih faktora rasta dovodi do regeneracije facijalnog nerva, u smislu replikacije Švanovih ćelija i broja aksona, sa visokim stepenom neovaskularizacije i minimalnom proliferacijom vezivnog tkiva, što histološki odgovara zdravom nervu.
Keywords: životinje, laboratorijske; n. facialis, povrede; histološke tehnike; nervi, regeneracija; plazma bogata trombocitima; zečevi