Analgetski protokol u ublažavanju proceduralnog bola kod dece sa opekotinama drugog stepena - Komarčević, Aleksandar; Jokić, Radoica; Pajić, Miloš; Jovanović, Mladen; Milenković, Marina (Vojnosanitetski pregled, 2023)
Uvod/Cilj. Deca sa opekotinama su tokom previjanja, nege i rehabilitacije podvrgnuta višestrukim, bolnim procedurama koje izazivaju anksioznost. Primena analgetika za ublažavanje proceduralnog bola, ima za cilj bezbedno i efikasno upravljanje bolom i emocionalnim stresom, što zahteva pažljiv, balansiran i sistematičan pristup. Cilj rada bio je da se utvrdi u kojoj meri primena analgetika i/ili lokalnog anestetika ima uticaj na smanjenje intenziteta proceduralnog bola. Metode. U studiju je uključeno 120 pacijenata dečijeg uzrasta sa opekotinama drugog stepena koji su razvrstani u četiri grupe od po 30 dece (kontrolnu grupu i grupe I, II i III). Tokom previjanja, deca iz kontrolne grupe nisu primala analgetike, a deca u preostalim grupama su 30 minuta pre previjanja primali: nesteroidni antiinflamatorni lek, oralno (grupa I), lokalni anestetik (grupa II) ili oba leka (grupa III). Rezultati. Prosečni skor vizuelno analogne skale (VAS) za procenu intenziteta bola bio je statistički značajno veći u kontrolnoj grupi, tokom svih ispitivanih dana, u odnosu na preostale tri grupe dece koje su primile analgetike. Prvog dana (24 časa nakon zadobijanja opekotina), sva deca su imala visoke vrednosti VAS skora i prema receiver operating characteristics (ROC) analizi granična vrednost bila je 89,50/100. Vidna razlika između grupa u pogledu vrednosti VAS skora uočena je petog dana previjanja, sa graničnom vrednosti od 57,50/100 i sedmog dana kada je granična vrednost iznosila 43,50/100. Najmanji intenzitet bola prilikom previjanja, tokom svih ispitivanih dana, prijavljivala su deca u grupi koja je primila i sistemski analgetik i lokalni anestetik. Zaključak. Istraživanje je pokazalo značaj uvođenja složenog polimodalnog protokola u lečenju proceduralnog bola prilikom previjanja opekotina parcijalne debljine kože. Najbolji rezultati u smanjenju intenziteta bola i izlečenju postižu se primenom protokola koji uključuje i sistemsku analgeziju i lokalnu anesteziju.
Keywords: analgetici; anestetici, lokalni; opekotine; deca; bol, merenje