Zbrinjavanje povreda šake u urgentnom centru – da li napredujemo? - Nikolić, Jelena; Marinković, Marija; Leković, Dragana; Djozić, Isidora (Vojnosanitetski pregled, 2022)
Uvod/Cilj. Povrede šake spadaju među najčešće povrede koje se sreću u urgentnim centrima širom sveta. Neadekvatno lečenje može dovesti do produženog zarastanja, komplikacija, značajnog morbiditeta i invaliditeta. Cilj rada bio je da se sagledaju epidemiologija, faktori rizika i tretman povreda šake u jednom tercijarnom kliničkom centru. Metode. Studija je dizajnirana kao deskriptivna retorspektivna epidemiološka studija koja je obuhvatila sve pacijente sa povredama šake lečene u Univerzitetskom kliničkom centru Vojvodine u Novom Sadu, Srbija u sedmogodišnjem periodu. Analizirani su opšti sociodemografski i klinički podaci: starost, pol, mehanizam povrede, tip povrede, dužina hospitalizacije, način rekonstrukcije defekta, vreme povrede, dužina čekanja na operativno zbrinjavanje i razlozi za odlaganje operativne intervencije. Za svaku povredu lečenu u hospitalnim uslovima izračunat je modifikovan skor za procenu težine povrede šake (MHISS). U obradi podataka korišćen je softverski paket SPSS IBM 21.0. Rezultati. U analiziranom periodu (2012.–2018. godine) tretirano je 34 796 pacijenata sa povredama šake, od kojih je hospitalizovano 554 (1,6%) pacijenata. Prosečna starost hospitalizovanih povređenih pacijenata bila je 43,2 godine; 87,55% pacijenta činili su muškarci, a povrede su većinom (47,2%) nastale u kućnim uslovima. Najčešći uzrok povreda bilo je rukovanje oštricom noža. Prosečna dužina hospitalizacije iznosila je 4 dana. Vrednost MHISS kod većine je iznosila preko 50, što se klasifikuje kao teška povreda. Uočen je trend smanjenja dužine čekanja na operativno lečenje tokom posmatranih godina. Zaključak. Povrede šake predstavljaju kompleksan problem koji pacijenti nekada potcenjuju. Potreba za hirurzima visoko specijalizovanim za šaku i, ponekad, specifičnom opremom (npr. mikroskop), višestruke operativne intervencije, dugotrajna rehabilitacija, potencijalni invaliditet i visoki troškovi lečenja ukazuju na potrebu da se ovaj problem pažljivo proceni i kreira adekvatna strategija kako bi se smanjili ukupni troškovi i pružio bolji tretman osobama izloženim većem riziku od povrede.
Keywords: hitna služba, bolnica; šaka, povrede; hirurgija, rekonstruktivna, procedure; faktori rizika; povrede, indeksi težine; lečenje, ishod.