Umerena radioprotektivna uloga zeolita kod pacova - Pavlović, Miloš; Djukić, Mirjana; Vojvodić, Danilo; Ninković, Milica; Stevanović, Ivana; Djurić, Ana; Stanojević, Boban (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Uvod/Cilj. Izlaganje živih organizama gama zračenju rezultira hiperprodukcijom slobodnih radikala. Cilj istraživanja je bio da se ispita da li subakutna ishrana dopunjena sa 5% mikronizovanog zeolita (MZC) ispoljava radiozaštitnu ulogu na osnovu statusa oksidativnog stresa (OS) u mozgu i 8-hidroksiguanozina (8-OH-dG) u plazmi pacova izloženih pojedinačnim dozama jonizujućeg zračenja od 2 i 10 Gray (Gy). Metode. Wistar pacovi su bili na četvoronedeljnoj normalnoj ishrani ili ishrani obogaćenoj sa 5% MZC, posle čega su bili izloženi pojedinačnom jonizujućem zračenju od 2 Gy, odnosno 10 Gy. Grupe pacova bile su: a) grupa pacova na normalnoj ishrani (kontrolna grupa i grupe 2Gy i 10Gy); b) grupa pacova na ishrani obogaćenoj sa 5% MZC (kontrolna grupa – MZC i grupe MZC+2Gy i MZC+10Gy). Meren je malondialdehid (MDA), glutation (GSH) i aktivnost ukupne (tSOD) i mangan superoksid dizmutaze (MnSOD) u osetljivim strukturama mozga (cerebelum, hipokampus i cerebralni korteks), a 8-OH-dG u plazmi. Rezultati. Biomarker MDA je bio niži u MZC+2Gy i MZC+10Gy grupama, u odnosu na grupe 2Gy i 10Gy. Aktivnost ukupne SOD je bila viša u grupi MZC+10Gy, u odnosu na grupu 10Gy. Najviši nivo GSH bio je u grupi 10Gy. U pređenju sa kontrolnom grupom, 8-OH-dG je bio izuzetno viši u grupama ozračenim sa 10 Gy, bez obzira na dijetetski režim i niži u grupama MZC+2Gy i 2Gy. Zaključak. Pacovi koji su bili na režimu ishrane obogaćene sa 5% MZC bili su delimično zaštićeni od zračenja, shodno redukovanoj moždanoj aktivnosti SOD pri 2 Gy i sniženom nivou MDA pri izlaganju zračenju od 2 i 10 Gy.
Keywords: mozak; stress, oksidativni; plazma; zračenje, jonizujuće; pacovi; zeoliti