Efekat dugotrajnog napornog vežbanja na masnokiselinski profil fosfolipida plazme kod rukometaša - Arsić, Aleksandra; Petrović, Snježana; Čikiriz, Nikola; Ristić Medić, Danijela; Vučić, Vesna (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Uvod/Cilj. Konsenzus o uticaju treniranja na metabolizam masnih kiselina nije postignut, a taj uticaj verovatno zavisi od tipa sporta – aerobno, anaerobno ili mešovito vežbanje. Cilj ove studije bio je da se ispita efekat dugotrajnog, aktivnog treniranja rukometa na telesnu kompoziciju, profil lipida i masnih kiselina fosfolipida plazme kod mlađih kategorija rukometaša oba pola. Metode. U studiju je bilo uključeno 17 devojaka i 15 mladića, starosne dobi od 16 do 20 godina koji treniraju rukomet i takmiče se na nacionalnom i internacionalnom nivou. Kontrolnu grupu činilo je 13 devojaka i 19 mladića starosti od 17 do 21 godine, koji su bili uporedivi sa sportistima po godinama, polu i indeksu telesne mase. Rezultati. Procenat palmitoleinske i alfa-linolenske kiseline (18:3, n-3) bio značajno viši, dok je procenat oleinske i dokozaheksaenske kiseline (22:6, n-3) bio značajno niži u fosfolipidima plazme kod obe grupe sportista u odnosu na kontrolnu grupu. Sa druge strane, niži nivo stearinske kiseline i procenjene aktivnosti elongaze, ali i visok nivo linolne kiseline (18:2, n-6), ukupnih n-6 masnih kiselina, kao i ukupnih polinezasićenih masnih kiselina, utvrđen je kod rukometašica u odnosu na ispitanice iz kontrolne grupe, dok u grupi muškaraca nisu utvrđene takve razlike. Zaključak. Utvrđene razlike između rukometaša i rukometašica, sa jedne strane, i kontrolne grupe, sa druge strane, ukazale su na to da treniranje rukometa utiče na metabolizam lipida i masnih kiselina. Praćenje tih promena moglo bi ukazati na moguću potrebu za suplementacijom kod mladih rukometaša i rukometašica.
Keywords: telo, sastojci; lipidi, metabolizam; masne kiseline; sport; pol, faktori