Anti-inflamacijski efekat amalgama na ćelije iz periapeksne lezije u kulturi - Eraković, Mile; Duka, Miloš; Bekić, Marina; Milanović, Marijana; Tomić, Sergej; Vučević, Dragana; Čolić, Miodrag (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Uvod/Cilj.  Amalgam se godinama koristi u stomatologiji, ali i dalje postoje kontroverze o njegovim neželjenim efektima na lokalno oralno/dentalno tkivo i sistemsko zdravlje. Kada se koristi za retrogradno punjenje u apikalnoj hirurgiji, amalgam dolazi u blizak kontakt sa periapeksnim tkivom, što je ponekad povezano sa indukcijom periapeksne lezije (PL) ili njenom egzacerbacijom. Zato je cilj ovog rada bio da se ispita efekat amalgama na citotoksičnost i produkciju pro-inflamacijskih citokina od strane ćelija izolovanih iz PL. Metode. Od sveže napravljenog amalgama pripremljen je kondicionirani medijum (ACM) inkubiranjem legure na 37°C u RPMI medijumu u toku 3 dana (0.2 g/mL) kako je predloženo standardom ISO 10993-12. Ćelije su izolovane iz 20 humanih PL nakon apikoektomije, digestijom tkiva pomoću kolagenaze/DNA-aze, a zatim su korišćene za kulturu u prisustvu različitih razblaženja ACM. Citotoksičnost je ispitivana pomoću MTT testa (n = 7 kultura) i detekcijom apoptoze/nekroze (n = 8), dok je nivo produkovanih citokina meren simultano pomoću eseja sa mikrokuglicama uz pomoć protočne citometrije (n = 8). Rezultati.  Nerazblažen ACM (100%) i onaj od 75% pokazali su citotoksični efekat, indukujući apoptozu PL ćelija. Necitotoksične koncentracije ACM (50% i 25%) inhibirale su produkciju pro-inflamacijskih citokina (TNF-α, IL-1β, IL-6 i IL-8) na dozno-zavisan način. Zaključak. Naši rezultati po prvi put pokazuju neočekivano antiinflamacijsko svojstvo amalgama na PL ćelije, što može biti korisno za zarastanje lezije nakon apikoektomije.
Keywords: amalgam, stomatološki; periapeksno tkivo; citokini; citotoksičnost, imunološka; zapaljenje; apikoektomija