Prediktori nastanka karijesa u ranom detinjstvu - Stevanović, Marko; Cvetković, Andrijana; Stošović-Kalezić, Ivana; Bukumirić, Zoran; Milojković, Zoraida; Martinović, Brankica; Stevanović, Nikola; Lazić, Dragoslav; Jovičić, Olivera; Ivanović, Mirjana (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Uvod/Cilj. Karijes zuba predstavlja problem u svim uzrastima, ali je posebno veliki kod dece u najmlađem dobu. Karijes mlečnih zuba se može javiti nakon nicanja zuba, dovodeći do nastanka komplikacija i ekstrakcije zuba, što se odražava na kvalitet života i zdravlje. Na nastanak karijesa u ranom detinjstvu utiče veliki broj prediktora. S obzirom na to da su podaci o prediktorima nastanka karijesa mlečnih zuba oskudni, cilj rada bio je da se utvrdi rasprostranjenost karijesa na mlečnim zubima i otkriju prediktori nastanka karijesa u ranom detinjstvu. Metode. Istraživanjem je bilo obuhvaćeno 117 dece starosti od 3 do 6 godina, oba pola, sa teritorije Kosovske Mitrovice i Zvečana. Svi ispitanici su bili anketirani, uključujuči i decu i roditelje, čime su dobijeni njihovi opšti podaci. Kod sve dece je izvršen stomatološki pregled, a zatečeno stanje zdravlja zuba uneseno je u posebne istraživačke kartone koji su bili u skladu sa preporukama Svetske zdravstvene organizacije. U model multivarijantne ordinalne logističke regresije bili su uključeni oni prediktori stepena zdravlja zuba koji su u modelima univarijantne ordinalne logističke regresije bili statistički značajni na nivou značajnosti od 0,05. Rezultati. Prema polnoj strukturi bilo je 49,6% dečaka i 50,4% devojčica. Zdrave zube imalo je 25 (21,4%), reverzibilne promene imalo je 19 (16,2%), dok je ireverzibilne promene na zubima imalo 73 (62,4%) dece. Kao najznačajniji prediktori pokazali su se konzumacija slatkiša, spavanje sa flašicom, 6 i više obroka dnevno, česta upotreba medicinskih sirupa, učestalost dnevnog pranja zuba, učestalost samostalnog pranja zuba, upotreba pasti bez fluora, izostanak profesionalne fluorizacije i disanje na usta. Zaključak. Istraživanje je doprinelo otkrivanju velikog broja prediktora nastanka karijesa. Kako bi se smanjio rizik od nastanka karijesa, neophodno je delovati u više sfera, što svakako zahteva planiranje i sprovođenje preventivnih stomatoloških programa.
Keywords: deca, predškolska; zub, karijes; hrana i piće; navike; usta, higijena; stomatologija, preventivna; faktori rizika