Psorijaza jeste nezavisni faktor rane ateroskleroze – prospektivna studija kardiometaboličkog rizika - Dinić, Miroslav Ž.; Zečević, Radoš D; Hajduković, Zoran; Mijušković, Mirjana; Đurić, Predrag; Jović, Zoran; Grdinić, Aleksandra; Petrović, Mirjana; Terzić, Brankica; Pejović, Janko; Kandolf Sekulović, Lidija (Vojnosanitetski pregled, 2017)
Uvod/Cilj. Psorijaza kao multisistemska inflamatorna bolest u vezi je sa povećanim kardiometaboličkim rizikom. Cilj rada bio je da se analiziraju biomarkeri rizika, ultrasonografske odlike perifernih i renalnih arterija, kao i ehoskardiografski podaci kod 106 ispitanika (66 obolelih od psorijaze i 40 kontrolnih ispitanika 20 obolelih od ekcema i 20 zdravih dobrovoljaca). Metode. Kod svih ispitanika analizirani su sledeći parametri: indeks telesne mase (ITM), C-reaktivni protein, D-dimer, serumski amiloid A (SAA), apolipoprotein (Apo) A1, ApoB, ApoB/Apo A1 odnos, jutarnja glikemija, bazalna insulinemija, C-peptid, homeostatic model assessment-insulin resistance (HOMA-IR), HOMA-β-ćelija, serumska mokraćna kiselina (SMK), 24-h proteinurija i mikroalbuminurija; učinjeni su ultrasonografija karotidne, brahijalne, femoralne i renalnih arterija, kao i ehokardiografija. Rezultati. Pet od 66 (7,6%) bolesnika sa psorijazom ispunjavalo je kriterijume za metabolički sindrom (nije registrovan u kontrolnim grupama). Sledeće varijable bile su povećane kod obolelih od psorijaze u poređenju sa obe kontrolne grupe: ITM (p = 0,012), insulinemija (p < 0,001), HOMA-IR (p = 0,003), HOMA-β ćelija (p < 0,001), SMK (p = 0,006), ApoB/ApoA1 odnos (p = 0,006) i mikroalbuminurija (p < 0,001). Takođe, povećane koncentracije C-peptida (p = 0,034), D-dimera (p = 0,029), triglicerida (p = 0,044), SAA (p = 0,005) kao i snižena koncentracija ApoA1 (p = 0,014) nađeni su kod obolelih od psorijaze u poređenju sa zdravim kontrolnim ispitanicima. HDL holesterol bio je snižen kod obolelih od psorijaze u poređenju sa kontrolnom grupom obolelih od ekcema (p = 0,004). Debljina intime-medije karotidne i femoralne arterije bila je značajno veća (p < 0,001), a maksimalna brzina protoka (cm/s) u brahijalnoj arteriji bila je značajno manja (p = 0,017) kod obolelih od psorijaze negó kod ispitanika obe kontrolne grupe. Multivarijantna regresiona analiza pokazala je da ga posle prilagođavanja za pridružene varijable, najznačajniji prediktor za debljinu intime-medije karotidne i femoralne arterije sama psorijaza (p < 0,001). Zaključak. Kardiometabolički biomarkeri rizika i ultrasonografski znaci rane ateroskleroze u vezi su sa postojećom psorijazom, a ne sa generalizovanim ekcemom. Nađeno je da je psorijaza nezavisan faktor rizika od supkliničke ateroskleroze.