Validnost ultrazvučno vođene aspiracije tankom iglom u dijagnostici mikrometastaza u limfnim čvorovima stražarima kod obolelih od melanoma kože - Šijan, Goran; Kozarski, Jefta V; Stepić, Nenad; Milojević, Saša; Stefanović, Dara; Tatomirović, Željka; Jauković, Ljiljana; Vesanović, Svetlana; Rajović, Milica (Vojnosanitetski pregled, 2017)
Uvod/Cilj. Kožni melanom je jedan od najagresivnijih solidnih malignih tumora, koji se širi lokalno, regionalno i udaljeno metastazira. Prisustvo metastaza u limfnim čvorovima u vezi je sa debljinom tumora prema Breslow-u. Prema različitim istraživanjima, kod melanoma debljih od 4 mm prema Breslow-u, mikrometastaze u limfnim čvorovima mogu se naći kod 60–70% slučajeva. Biopsija limfnog čvora stražara je dijagnostička procedura za otkrivanje mikrometastaza u limfnim čvorovima, što je neophodno za određivanje stadijuma bolesti. U poslednjim istraživanjima, ultrazvučno vođena aspiracija tankom iglom (UZ ATI) sa citološkim nalazom limfnog čvora stražara korišćena je kao manje invazivna procedura, ali nije prihvaćena kao standardna peocedura. Cilj ovog rada bio je da se definiše senzitivnost, specifičnost i tačnost metode ultrazvučnog vođenja aspiracije tankom iglom u odnosu na standardnu biopsiju limfnog čvora stražara. Metode. Nakon dobijanja dozvole Etičkog komiteta u periodu od 2012. do 2014. godine, 60 bolesnika sa kožnim melanomom grupisano je u tri grupe: grupa I sa tankim melanomom, grupa II sa intermedijarnom debljinom melanoma i grupa III sa debelim melanomom. Prisustvo mikrometastaza u regionalnim limfnim čvorovima stražarima analizirano je UZ ATI sa citološkom analizom. Dobijeni rezultati su poređeni sa rezultatima biopsija limfnog čvora stražara. (BLCS) Zlatni standard za izračunavanje specifičnosti, senzitivnosti i tačnosti metoda UZ ATI limfnog čvora stražara je bio patohistološki nalaz limfnih čvorova dobijenih biopsijom limfnog čvora stražara. Rezultati. Dobijeni rezultati UZ ATI bili su 0% u grupi I, 5% u gupi II i 30% u grupi III. Dobijeni rezultati BLČS bili su: 10% u grupi I, 15% u grupi II i 45% u grupi III. Kod melanoma debljih od 4 mm, 15% bolesnika imalo je lažno negativni rezultat UZ ATI. Senzitivnost UZ ATI za sve bolesnike bila je 50%: u grupi I 0%; grupi II 33,3%; u grupi III 66,6%. Specifičnost metode za sve bolesnike bila je 100%, a tačnost 88%: grupa I 90%, grupa II 90%; grupa III 85%. Otkrivanje mikrometastaza UZ ATI i BLČS bilo je značajno veće kod melanoma debljine veće od 4 mm prema Breslow-u (grupa III) u poređenju sa tankim i intermedijarnim tumorima. Zaključak. Metod UZ ATI limfnih čvorova stražara prema senzitivnosti ima mesto u dijagnostici mikrometastaza u regionalnim limfnim čvorovima samo kod debelih melanoma, ali ne i kod tankih i intermedijarnih melanoma. Rezultati moraju biti potvrđeni na većem broju bolesnika. Ako se ovo posmatranje potvrdi, može se racionalizovati lečenje bolesnika sa debelim melanomom, smanjujući im broj operacija i skraćujući im vreme dijagnostike.