Nejasno febrilno stanje – dijagnostičke metode u evropskoj zemlji u razvoju - Bosilkovski, Mile; Dimzova, Marija; Stevanović, Milena; Semenakova Cvetkovska, Vesna; Vasileva Duganovska, Maja (Vojnosanitetski pregled, 2017)
Uvod/Cilj. Nejasno febrilno stanje (fewer of unknown origin − FUO) ostaje među najvećim dilemama u dijagnostici savremene medicine. Cilj ovog rada bio je da se prikažu uzroci FUO i da se definišu metode kojima je postavljena dijagnoza kod ovih bolesnika u tercijernoj medicinskoj ustanovi u Republici Makedoniji. Metode. Retrospektivno su proučavane istorije bolesti 123 imunokompetentna bolesnika starija od 14 godina sa klasičnim FUO koji su bili ispitivani na Univerzitetskoj klinici za infektivne bolesti i febrilna stanja u Skoplju, u periodu 2006−2012. godine. FUO je bila definisana kao aksilarna temperatura ≥ 37,5°C u nekoliko navrata, trajanja dužeg od 21 dana i nepostavljanje dijagnoze posle inicijalnog dijagnostičkog pristupa sastavljenog od nekoliko definisanih ispitivanja. Rezultati. Infekcije su bile razlog za FUO kod 51 (41,5%) bolesnika, praćene neinfektivnim inflamatornim bolestima kod 28 (22,8%), raznim drugim stanjima kod 12 (9,7%) i neoplazmama kod 11 (8,9%). Kod 21 (17,1%) bolesnika razlog za FUO nije bio pronađen. Najćešći razlozi za FUO bili su visceralna lajšmanioza, apscesi, infekcije urinarnog sistema, subakutni endokarditis, reumatska polimijalgija kao i Stilova bolest. Krajnja dijagnoza bazirala se na histologiji kod 24 (23,5%), radiološkim i endoskopskim procedurama kod 21 (20,6%), kliničkom toku i odgovoru na empirijsku terapiju kod 20 (19,6%), serologiji kod 18 (17,6%) i kulturama kod 16 (15,7%) bolesnika. Zaključak. U Republici Makedoniji infekcije predstavljaju vodeći uzrok FUO, u prvom redu visceralna lajšmanioza. U budućnosti, kod bolesnika sa FUO lekari bi trebalo češće da misle na ovu bolest kao i na mogućnost za atipičnu prezentaciju uobičajenih klasičnih bolesti koje izazivaju FUO.