Koncentracija bakra i cinka u aterosklerotskom plaku i serumu u odnosu na metabolizam lipida kod bolesnika sa karotidnom aterosklerozom - Tasić, Nebojša M; Tasić, Danijela; Otašević, Petar; Veselinović, Mirjana; Jakovljević, Vladimir Lj; Djurić, Dragan; Radak, Djordje (Vojnosanitetski pregled, 2015)
Uvod/Cilj. Neki oligoelementi sada se istražuju zbog moguće uloge u aterosklerozi. Cilj ovog istraživanja bio je da se uporede koncentracije bakra i cinka u serumu i karotidnom aterosklerotskom plaku i parametri metabolizma lipida kod bolesnika sa različitim morfologijama karotidnog plaka. Metode. Karotidna endarterektomija zbog klinički napredovale ateroskleroze urađena je kod 91 bolesnika starosti 64 ± 7 godina. Kontrolnu grupu činilo je 27 bolesnika prosečne starosti 58 ± 9 godina, bez prisutne karotidne ateroskleroze. Prema morfologiji, aterosklerotski plakovi su podeljeni u četiri grupe na osnovu ultrazvučnog nalaza i intraoperativnih karakteristika. Spektrofotometrijski su određivane koncentracije bakra i cinka u aterosklerotskom plaku, zidu karotidne arterije i serumu. Rezultati. Koncentracija bakra u serumu bila je statistički značajno viša kod bolesnika koji su imali hemoragičan plak u odnosu na bolesnike sa kalcifikovanim karotidnim plakom (1,2 mL ± 0.9 vs 0,7mL ± 0,2; p = 0,021). Kod bolesnika sa fibrolipidnim plakom koncentracija cinka u samom plaku bila je statistički značajno niža u odnosu na koncentraciju cinka u kalcifikovanom karotidnom plaku (22,1 ± 16,3 μg/g vs 38,4 ± 25,8 μg/g; p = 0,024). Kod svih bolesnika u studiji pronađena je negativna korelacija između serumske koncentracije cinka i vrednosti triglicerida u serumu (r = -0.52, p = 0.025). U kontrolnoj grupi serumska koncentracija bakra bila je u pozitivnoj korelaciji sa lipoproteinima holesterola male gustine (r = 0,54, p = 0,04). Zaključak. Rezultati dobijeni u ovoj studiji podudaraju se sa pretpostavkom da visoke koncentracije bakra i cinka u serumu mogu doprineti razvoju ateroskleroze i njenih kliničkih manifestacija. Potrebna su dalja klinička istraživanja koja bi dokazala da visoke koncetracije bakra i cinka u serumu mogu biti faktori rizika od nastanka i razvoja ateroskleroze.