Vaskularne promjene mrežnjače kod bolesnika sa hroničnom respiratornom insuficijencijom - Adžić-Zečević, Antoaneta; Milojko, Biljana; Janićijević-Petrović, Mirjana A. (Vojnosanitetski pregled, 2014)
Uvod/Cilj. Hronična respiratorna insuficijencija je patološko stanje koje nastaje kao posljedica nesposobnosti respiratornog sistema da održava normalnu razmjenu gasova između spoljnog vazduha i cirkulišuće krvi. Za potrebe organizma neophodno je da određena količina vazduha u plućima dođe u kontakt sa određenom količinom krvi u jedinici vremena, radi adekvatne oksigenacije hemoglobina. Dalje, hemoglobin u eritrocitima krvnom strujom doprema kiseonik do svih tkiva i ćelija organizma, pa i oka. Direktnim dejstvom hipoksemije i hiperkapnije na zid arteriola, venula i kapilara, nastaje izrazita vazodilatacija uz povećanu permeabilnost zidova usled čega nastaju klinički vidljive promjene na retini. Cilj ovog rada bio je da se utvrdi stepen oftalmoloških promjena na retini kod bolesnika sa hroničnom respiratornom insuficijencijom. Metode. Sprovedena je prospektivna studija koja je obuhvatila 80 bolesnika, 40 sa respiratornom insuficijencijom i 40 oboljelih od hronične opstruktivne bolesti pluća i bronhijalne astme (kontrolna grupa). Oftalmološki pregledi su vršeni direktnom i indirektnom oftalmoskopijom, a po potrebi rađena je i fluoresceinska angiografija. Klinički vidljive promjene na očnom dnu, odnosno retini, kod bolesnika sa hroničnom respiratornom insuficijencijom, klasifikovane su kao blage (dilatacija i tortoznost retinalnih arterija i vena do srednje periferije), umjerene (retinalne hemoragije) i teške (edem optičkog nerva, makularni edem, površna i duboka retinalna krvarenja i venske okluzije). Rezultati. Kod bolesnika sa respiratornom insuficijencijom nađene su promjene na retinalnim krvnim sudovima [kod 18 (45%) lake, kod 13 (32,5%) umjerene i 9 (22,5%) teške], dok kod bolesnika sa hroničnom opstruktivnom bolešću pluća i bronhijalnom astmom (bez respiratorne insuficijencije) promjene nisu nađene. Zaključak. Rezultati ovog istraživanja ukazuju na potrebu oftalmološkog pregleda bolesnika sa respiratornom insuficijencijom. Važno je da se uoče, prepoznaju i kvantifikuju klinički značajne promjene na krvnim sudovima retine. Neophodno je njihovo praćenje i odabiranje adekvatnog terapijskog lečenja u cilju očuvanja vidne funkcije.