Ekspresija matriks metaloproteinaza 2, 7 i 9 kod bolesnika sa kolorektalnim karcinomom - Kostova, Elena; Slaninka - Miceska, Maja; Labacevski, Nikola; Jakovski, Krume; Trojachanec, Jasmina; Atanasovska, Emilija; Janevski, Vlado; Jovanovik, Rubens; Janevska, Vesna (Vojnosanitetski pregled, 2013)
Uvod/Cilj. Smatra se da matriks metaloproteinaze (MMPs) igraju ključnu ulogu u procesima tumorske invazije i metastaziranja preko njihove sposobnosti za degradaciju bazalnih membrana i proteina ekstracelularnog matriksa. Cilj rada bio je ispitati ekspresiju MMP-2, MMP-7 i MMP-9 u tumorskom tkivu i njihovu povezanost sa kliničkopatološkim karakteristikama bolesnika sa kolorektalnim karcinomom. Metode. Tkivni uzorci reseciranih kolorektalnih karcinoma i opkružujuće normalno tkivo 82 bolesnika sa kolorektralnim karcinomom bili su imunohistohemijski obojeni za MMP-2, MMP-7 i MMP-9. Rezultati imunohistohemijske ekspresije MMPs korelirani su sa pojedinim kliničkim i patološkim parametrima. Rezultati. Imunohistohemijska ekspresija MMP-2 bila je mnogo češća kod bolesnika sa većim preoperatvinim nivoima CEA u serumu (p = 0.047), predoperativnim nivoima MMP-2 (p = 0.018) i MMP-9 (p = 0.036) u serumu, kod bolesnika sa metastazama u limfnim žlezdama (p = 0.018) i sa uznapredovalim stadijumom bolesti (p = 0.046). Ekspresija MMP-7 bila je mnogo češća kod bolesnika sa povišenim preoperativnim serumskim nivoima CEA (p = 0.012), MMP-7 (p = 0.036) i MMP-9 (p = 0.023) i kod bolesnika sa dubokom invazijom neoplazme (p = 0.027). Ćelijska ekspresija MMP-9 bila je u pozitivnoj korelaciji sa povišenim preoperativnim serumskim nivoima CEA (p = 0.013), MMP-2 (p = 0.012), MMP-9 (p = 0.018) i sa dubinom invazije kolorektalnog karcinoma, tj. parametra T (p = 0.027). Zaključak. Imunohistohemijska ekspresija MMPs korisni je indikator razvoja i napredovanja bolesti kod bolesnika sa kolorektalnim karcinomom.