Klinički značaj ekspresije matriks metaloproteinaza (MMP)-2 i MMP-9 kod skvamocelularnog karcinoma larinksa - Rašić, Dejan; Perić, Aleksandar; Vukomanović Djurdjević, Biserka; Sotirović, Jelena; Baletić, Nenad; Milojević, Milanko; Pavićević, Ljubomir; Dimić, Aleksandar (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Uvod/Cilj. Prethodna istraživanja sugerišu da matriks-metaloproteinaze (MMP) imaju sposobnost da razgrađuju komponente vanćelijskog matriksa i imaju veliku ulogu u progresiji malignih tumora i nastanku metastaza. Cilj ove studije je bio da se ispita ekspresija MMP-2 i MMP-9 u tkivu skvamocelularnog karcinoma larinksa (SCKL) i da se proceni njihov klinički značaj. Metode. U prospektivnoj studiji, uzorci tumorskog tkiva 70 bolesnika sa SCKL (45 sa karcinomom glotisa i 25 sa karcinomom supraglotisa) i uzoraka tkiva sluznice larinksa 70 bolesnika sa hroničnim laringitisom bojeni su imunohistohemijski na MMP-2 i MMP-9. Ispitivana je povezanost između nivoa imunohistohemijske ekspresije MMP i kliničkih i histoloških karakteristika bolesnika sa SCKL u odnosu na bolesnike sa hroničnim laringitisom. Rezultati. Ekspresija MMP-2 i MMP-9 bila je značajno viša u tkivu glotičnog i supraglotičnog SCKL u odnosu na ekspresiju ispitivanih MMP u tkivu hronično inflamirane sluznice larinksa (p < 0,001 i p < 0,001, redom). Nađena je pozitivna korelacija između epitelne ekspresije MMP-2 i perineuralne invazije (r = 0,515; p < 0,008), limfovaskularne invazije (r = 0,559; p < 0,004) i pojave recidiva bolesti (r = 0,415; p = 0,039) kod supraglotičnog SCKL, kao i između ekspresije MMP-2 i pojave egzofitičnog tipa rasta tumora (r = 0,347; p = 0,020) kod glotičnog SCKL. Ekspresija MMP-9 u epitelu bila je povezana sa limfovaskularnom invazijom (r = 0,331; p = 0,026) i pojavom egzofitičnog tumorskog rasta (r = 0,474; p < 0,001) kod glotičnog SCKL. Zaključak. Endopeptidaze MMP-2 i MMP-9 mogu biti korišćene kao potencijalni biomarkeri za procenu progresije SCKL.