Fecesni galektin-1 – potencijalni marker kolorektalnog karcinoma i težine bolesti - Jovanovic, Milan; Gajovic, Nevena; Zdravkovic, Natasa; Jovanovic, Marina; Jurisevic, Milena; Vojvodic, Danilo; Mirkovic, Darko; Milev, Bosko; Maric, Veljko; Arsenijevic, Nebojsa (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Apstrakt Uvod/Cilj. Kolorektalni karcinom (colorecral carcinoma - CRC) je jedan od najučestalijih karcinoma na svetu. CRC se često dijagnostikuje u uznapredovalim stadijumima sa lošom prognozom, ukazujući na potrebu za novim dijagnostičkim i prognostičkim markerima. Cilj ove studije bio je utvrđivanje sistemskih i fekalnih vrednosti galektina-1 (gal-1) i odnosa između gal-1 i proinflamacijskih citokina: faktoru nekroze tumora alfa (TNF-α), interleukina-1 beta (IL-1β) i interferona-gama (IFN-γ) kod bolesnika sa CRC i odnosa sa kliničko-patološkim aspektima bolesti. Metode. Analizirani su uzorci krvi i tečne frakcije fecesa 58 bolesnika sa CRC. Serumski i fekalni nivoi TNF-α, IL-1β, IFN-γ i gal-1 su mereni korišćenjem senzitivnog enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) testa. Rezultati. Fekalni nivo gal-1 povećan je kod bolesnika sa CRC sa velikim nuklearnim gradusom i slabo diferentovanim tumorskim tkivom. Odnos gal-1/TNF-α u serumu i fecesu značajno je veći kod bolesnika sa uznapredovalim tumor-nodus-metastaza (TNM) stadijumom, kao i detektabilnom invazijom limfnih i krvnih sudova. Odnosi gal-1/TNF-α i gal-1/IFN-γ su povećani u serumima bolesnika sa metastazama u plućima/jetri ili peritonealnom karcinomatozom, dok je povećan odnos gal-1/IL-1 detektovan samo u serumu bolesnika sa metastazama u plućima. Takođe, primećena je pozitivna korelacija između vrednosti gal-1 u fecesu i histološkog tipa tumora i biomarkera alfa-fetoproteina (AFP) i cancer antigen 19-9 (CA 19-9). Vrednosti gal-1 u fecesu veće od 13,708.29 pg/g predstavljaju visoko osetljiv i specifičan marker za histološku diferencijaciju tumorskog tkiva. Zaključak. Naši rezultati ukazuju na to da predominacija gal-1 nad proinflamacijskim citokinima, TNF-α, IL-1β, IFN-γ, kod bolesnika sa uznapredovalom i progresivnom bolešću ističe imunomodulatornu ulogu gal-1 u ograničavanju proinflamacijskih procesa. Vrednosti gal-1 u fecesu mogu se koristiti kao marker procene težine kolorektalnog karcinoma.