Teške kliničke forme mediteranske pegave groznice: serija slučajeva iz endemskog područja Bugarske - Baymakova, Magdalena; Pekova, Liliya; Parousheva, Pavlina; Andonova, Radina; Plochev, Kamen (Vojnosanitetski pregled, 2021)
Apstrakt Uvod/Cilj. Mediteranska pegava groznica (MPG) pripada rikeciozama (grupа pegave groznice) – izaziva je Rickettsia (R.) conorii conorii, a prenosi se na ljude ujedom krpelja pasa Rhipicephalus sanguineus. Cilj ove studije bio je da se opišu kliničke i laboratorijske karakteristike bolesnika sa teškom formom MPG koji su bili hospitalizovani u univerzitetskoj bolnici u endemskom području Bugarske. Metode. Retrospektivna studija sprovedena je u Univerzitetskoj bolnici Stara Zagora (južnoistočna Bugarska) u periodu od aprila 2015. godine do avgusta 2016. godine. Tokom analiziranog perioda 58 bolesnika imalo je kliničke i laboratorijske znake MPG. Za potvrdu etiološke dijagnoze primenjeni su serološki testovi. Za MPG specifična imunoglobulinska (IG) antitela za IgM i IgG pronađena su u serumu imunoenzimskim indirektnim esejom (ELISA IgG/IgM, Vircell, Španija). R. conorii ELISA IgG senzitivnost bila je 85%, specifičnost 100%, a R. conorii ELISA IgM senzitivnost bila je 94%, specifičnost 95%. Statistička analiza urađena je u programu MS Excel 2007 i SPSS verzija 19.0. Rezultati. Osamnaest bolesnika imalo je težak oblik MPG. Muškarci (78%) su bili brojniji u odnosu na žene (22%). Srednja vrednost starosti kod 18 analiziranih bolesnika bila je 55 godina (14–78 godina). Kod 10 bolesnika pojavili su se poremećaji funkcije jetre, a kod četiri, neurološki simptomi. U laboratorijskim analizama trombocitipenija se javila kod 15 bolesnika, a srednja vrednost trombocita u celoj grupi iznosila je 108,6 ± 53,8 × 10 9/L. Jetreni enzimi bili su povišeni, a srednja vrednost aspartat aminotransferaze (AST) iznosila je 161,4 ± 90,1 IU/L, a alanin aminotransferaze (ALT) 163,9 ± 81,5 IU/L. Srednja vrednost reaktanata akutne faze kao sto je C-reaktivni protein (CRP) iznosila je 140,3 mg/L (9–230 mg/L). Kod nekih bolenika javio se poremećaj bubrežne funkcije. Srednja vrednost kreatinina u posmatranoj grupi iznosila je 134,7 µmol/L (78–313 µmol/L), a ureje iznosila je 9,6 mmol/L (4,2–27,4). Zaključak. Bugarska je endemsko područje za bolesti nastale zbog ujeda krpelja. Slučajevi MPG se analiziraju na godišnjem nivou. Teški oblici MPG nisu retki. Tipične kliničke i laboratorijske markere za procenu težine bolesti treba aktivno pratiti. Rana dijagnoza i odgovarajuće lečenje ključni su za izbegavanje komplikacija i oporavak bolesnika.