Thoracoscore: Procena rizika intrahospitalnog mortaliteta bolesnika nakon resekcije pluća - Đurić, Dejan B; Mališanović, Gorica; Gvozdenović, Ljiljana (Vojnosanitetski pregled, 2020)
Uvod/Cilj. U oblasti grudne hirurgije prisutna je potreba za široko priznatim i pouzdanim modelom rizika na osnovu kojeg bi se mogli prospektivno donositi objektivni zaključci i koji bi omogućio retrospektivno poređenje ishoda. Thoracoscore je prvi model koji se sastoji od nekoliko parametara za procenu intrahospitalnog mortaliteta nakon resekcije pluća. Ovaj model je usvojen od strane udruženja kao što su British Thoracic Society i National Institute of Health and Clinical Excellence. Ipak, savetuje se dodatna evaluacija Thoracoscore bodovnog sistema kako bi se ustanovila njegova validnost i pouzdanost u oblasti grudne hirurge širom sveta. U našoj studiji smo pokušali ustanoviti tačnost Thoracoscore bodovnog sistema u proceni intrahospitalnog mortaliteta bolesnika nakon resekcije pluća. Metode. U periodu od septembra 2013. do oktobra 2014. godine podaci su retrospektivno prikupljeni za 196 bolesnika operisanih na Klinici za grudnu hirurgiju Instituta za plućne bolesti Vojvodine. Izvršene hirurške procedure bile su pneumonektomije, lobektomije i modifikovane lobektomije (bilobektomije i sleeve-lobektomije). Thoracoscore je izračunavan na osnovu devet parametara: starost, pol, American Society of Anesthesiologists (ASA) skor, dispneja skor, procena opšteg stanja bolesnika, komorbiditeti, dijagnostička grupa, hitnost operacije i hirurška procedura. Rezultati. U studiju je bilo uključeno 196 bolesnika, prosečne starosti 62 ± 9 godina, od kojih je 61% bilo muškog pola. Prosečna stopa intrahospitalnog mortaliteta na osnovu Thoracoscore modela bila je 3.6 ± 3.2%, interval pouzdanosti (IP) 3.16–4.06, dok je prosečna vrednost stvarnog intrahospitalnog mortalita iznosila 6/196 (3.1%) (95% IP 1.78–4.42%). Najveća stopa mortalita, 3/6 (50%), bila je kod bolesnika starijih od 65 godina. Od ukupnog broja intrahospitalno preminulih bolesnika, 4/6 (67%) bili su muškog pola. Pneumonektomija je urađena kod 4/6 (76%) bolesnika zbog malignog patološkog nalaza. Thoracoscore je bio podeljen u 4 grupe rizika: nizak rizik (0–3), umeren rizik (3.1–5), visok rizik (5.1–8) i veoma visok rizik (> 8). Korelacija između stvarnog i očekivanog mortaliteta iznosila je 0.99, na osnovu kategorije rizika. Starija dob, muški pol i malignitet su se pokazali kao najznačajniji indikatori intrahospitalnog mortaliteta. Zaključak. Na našoj klinici Thoracoscore se pokazao kao praktičan model za procenu intrahospitalnog mortaliteta bolesnika nakon resekcije pluća. Ipak, ovaj bodovni sistem mora biti dodatno ispitan pre zvanične upotrebe, dok se ishodi moraju uporediti sa ishodima drugih klinika.