Razvoj i inicijalna validacija skale za ispitivanje opštih stavova i uverenja farmaceuta o sopstvenom radu sa pacijentima

Sažetak

Uvod/Cilj. Istraživanja na populaciji lekara i drugih zdravstvenih radnika pokazuju da stavovi i uverenja koja imaju o svom radu sa pacijentima, mogu uticati na kvalitet pružene zdravstvene zaštite, te se stoga nameće potreba da se ovo istraži i kod farmaceuta. Cilj ove studije bio je da se razvije skala za ispitivanje opštih stavova i uverenja farmaceuta o sopstvenom radu sa pacijentima (SOSUF) i da se ispitaju metrijske karakteristike ovog instrumenta. Metode. Izdvojene su tvrdnje iz kognitivne, afektivne i bihevioralne oblasti kojima je obuhvaćeno ponašanje farmaceuta prilikom pružanja farmaceutske zdravstvene zaštite u javnoj apoteci. Razvijena je inicijalna skala (SOSUF-i) kao 5-ostepena skala Likertovog tipa od 30 tvrdnji. Izvršena je validacija inicijalnog instrumenta utvrđivanjem pouzdanosti, validnosti i faktorske strukture skale i predložena nova razvijena verzija skale SOSUF. Rezultati. Na uzorku od 123 farmaceuta zaposlena u javnim apotekama sprovedena je validacija SOSUF-a. Pouzdanost je određena primenom metode unutrašnje konzistencije, Kronbah-ov koeficijent alfa iznosio je 0,67. Izvršena je faktorska analiza glavnih komponenti i dobijeno je sedam faktora sa latentnim korenima većim od 1, koji objašnjavaju 64,92% ukupne varijanse, a pojedinačno 30,84%, 8,20%, 6,55%, 5,63%, 5,01%, 4,68% i 4,01%. Na osnovu rezultata faktorske analize, a u sklopu razvoja skale, neke tvrdnje u skali izuzete su (ukupno 7), tako da razvijena verzija SOSUF-a sada sadrži ukupno 23 tvrdnje. Zaključak. Inicijalna skala SOSUF-i ne zadovoljava teorijske statističke kriterijume pouzdanosti (Kronbach-ov alfa koeficijent  < 0,7), ali na osnovu rezultata može se pretpostaviti da efektivno meri stavove i uverenja farmaceuta o sopstvenom radu sa pacijentima. Rezultati merenja ukazuju na ponašanje farmaceuta u svakodnevnoj praksi kojim utiču na ponašanje pacijenata, i mogli bi se koristiti kao pokazatelj kvaliteta rada u pružanju farmaceutske zdravstvene zaštite na primarnom nivou.