Samoefikasnost majki dece sa oštećenjem vida predškolskog uzrasta - Nikolić, Snežana; Vučinić, Vesna; Anđelković, Marija; Grbović, Aleksandra (Specijalna edukacija i rehabilitacija, 2025)
Uvod: Samoefikasnost majki predstavlja uverenje da su sposobne da efikasno odgovore na zahteve roditeljske uloge i pozitivno utiču na razvoj svog deteta. Cilj: Cilj istraživanja je utvrđivanje odnosa između samoefikasnosti majki dece sa oštećenjem vida i sociodemografskih karakteristika (starost, obrazovni nivo, bračni i radni status). Metod: Uzorak su činile 42 majke dece sa oštećenjem vida i višestrukim smetnjama predškolskog uzrasta uključenih u programe rane intervencije. Za potrebe prikupljanja podataka primenjena je Skala za procenu samoefikasnosti roditelja u ranoj intervenciji (The Early Intervention Parenting Self-Efficacy Scale – EIPSES). Rezultati: Zaposlenost se izdvojila kao značajan činilac samoefikasnosti majki dece sa oštećenjem vida i višestrukim smetnjama. Zaposlene majke pokazale su veći stepen uverenja da su sposobne da odgovore na zahteve koje nameće uloga roditelja (p=.001), a istovremeno očekuju više od stručnjaka iz podrške (p=.006). Nije utvrđena statistički značajna povezanost doživljene samoefikasnosti majki sa starošću, bračnim statusom i stepenom obrazovanja. Zaključak: U budućim istraživanjima usmerenim na samoefikasnost roditelja dece sa oštećenjem vida i višestrukim smetnjama analizom bi trebalo obuhvatiti specifične oblasti njihovog angažovanja, kao što su spremnost za učenje Brajevog pisma, razumevanje potreba vezanih za vizuelno funkcionisanje i prilagođavanje okruženja, kao i neke karakteristike ličnost i međugeneracijske karakteristike roditeljstva.
Keywords: samoefikasnost majki; kompetentnost majki; sociodemografske karakteristike majkii; deca sa oštećenjem vida