Predictors of parenting dimensions in families of children with disabilities - Vrankić Pavon, Marijana; Žic Ralić, Anamarija (Specijalna edukacija i rehabilitacija, 2025)
Uvod: Odgajanje deteta sa smetnjama u razvoju predstavlja posebne izazove, pri čemu na ponašanje roditelja utiču različiti faktori. Razumevanje ovih faktora je ključno, jer ponašanje roditelja značajno utiče na razvoj i prilagođavanje deteta. Cilj: Ova studija ima za cilj da istraži prediktore ponašanja roditelja među roditeljima dece sa smetnjama u razvoju i roditeljima dece tipičnog razvoja, fokusirajući se na sociodemografske varijable i roditelja i dece, te specifične karakteristike koje se odnose na decu sa smetnjama u razvoju. Metode: U istraživanju je učestvovalo 315 roditelja dece sa smetnjama u razvoju i 552 roditelja dece tipičnog razvoja u Hrvatskoj, a podaci su prikupljeni putem internetskih upitnika o sociodemografskim varijablama, roditeljskom ponašanju, tipuinvaliditeta deteta, nezavisnosti i izazovnom ponašanju. Korišćeni su Mann-Whitney U test i hijerarhijska regresiona analiza. Rezultati: Rezultati pokazuju da nema značajnih razlika u roditeljskoj podršci, restriktivnoj kontroli ili permisivnosti između grupa. Međutim, roditelji dece sa smetnjama u razvoju prilagođavaju roditeljstvo invaliditetu svog deteta, izazovnom ponašanju i potrebama za brigom o sebi. Zaključak: Roditelji dece sa smetnjama u razvoju prilagođavaju svoje roditeljstvo na osnovu prirode invaliditeta svog deteta, kao i nivoa podrške koja je detetu potrebna. Prepoznavanje ove dinamike može usmeravati razvoj strategija podrške za porodice, naglašavajući važnost personalizovanih intervencija za rešavanje specifičnih izazova sa kojima se suočavaju roditelji koji odgajaju decu sa smetnjama u razvoju.