Leksičko-semantičke sposobnosti i egzekutivne funkcije kod starijih osoba - Vuković, Mile; Stanković, Ana (Specijalna edukacija i rehabilitacija, 2023)
Uvod: Razvoj savremenog društva doveo je do produžetka životnog veka, a time i do povećanja broja starih osoba. S obzirom na to, poslednjih godina se dosta pažnje posvećuje ispitivanju kognitivnih sposobnosti u ovoj populaciji. U fokusu istraživanja su promene u jeziku, egzekutivnim funkcijama i pamćenju. Cilj: Cilj ove studije je utvrđivanje leksičko-semantičkih sposobnosti i egzekutivnih funkcija kod ljudi starijih od 65 godina. Metode: Uzorak je činilo 30 ispitanika od 66 do 85 godina, koji su prema godinama života podeljeni u dve grupe. U prvu grupu uključeno je 16 ispitanika iz kategorije „rane starosti” (od 66 do 75 godina), a u drugu 14 ispitanika iz kategorije „srednja starost” (od 76 do 85 godina). U uzorku je bilo 13 ispitanika sa završenom osnovnom školom i 17 ispitanika sa završenom srednjom i visokom školom. Za procenu leksičko-semantičkih sposobnosti primenjeni su Semantički test i Test verbalne fluentnosti, a za procenu egzekutivnih funkcija Strup test. Rezultati: Rezultati su pokazali da se ispitanici različitih starosnih kategorija ne razlikuju u postignućima na testovima leksičko-semantičkih sposobnosti. Međutim, utvrđene su razlike u postignućima u odnosu na nivo obrazovanja. Osobe sa srednjim i visokim nivoom obrazovanja bile su uspešnije na navedenim testovima. Na testu egzekutivnih funkcija utvrđene su razlike u postignućima između ispitanika različitih starosnih kategorija i nivoa obrazovanja. Zaključak: Naši rezultati pokazuju da su egzekutivne funkcije osetljivije na godine starosti u poređenju sa leksičko-semantičkim sposobnostima.