SPECIFIČNOSTI OPIJATSKE ZAVISNOSTI KOD ŽENA KAO OSNOVA RAZVOJA PREVENTIVNIH PROGRAMA I TRETMANA - Raketic, Diana; Dimoski, Sanja (Specijalna edukacija i rehabilitacija, 2013)
U savremenim istraživanjima problema zavisnosti sve je veće interesovanje za biomedicinske i psihosocijalne aspekte zavisnosti kod žena. Cilj ovog rada je da ukaže na neke specifičnosti opijatske zavisnosti kod žena. Bio-psiho-socijalni pristup izučavanju zavisnosti podrazumeva uvažavanje multiple determinisanosti ovog fenomena. Multidisciplinarni pristup omogućava kreiranje preventivnih programa kao i celokupnog tretmana oslonjenih na nalaze istraživanje koji opisuju i objašnjavaju pojavu i razvoj zavisnosti. Savremena istraživanja ukazuju na postojanje polnih razlika medju osobama kod kojih se razvija zavisnost od opijata. Ovaj rad bavi se specifičnostima zavisnosti od opijata kod žena. Uzorak istraživanja je obuhvatao 32 ispitanice. Korišćeni su instrumenti: upitnik za prikupljanje sociodemografskih podataka i struktuirani intervju ASI (T. McLellan, J. Cacciola, 1982), široko primenjivan u izučavanju težine zavisnosti. Rezultati ukazuju na psihosocijalne specifičnosti kod ove populacije vezane za vreme nastanka zavisnosti, obrazovni status, radni status, tip emocionalnog vezivanja, kriminogeni status, hereditet. Na osnovu empirijski utvrđenih psihosocijalnih osobenosti moguće je osmišljavati specifične programe prevencije, odnosno rano otkrivanje rizičnih faktora, kao i multidisciplinarno osmišljen tretman.   Ključne reči: opijatska zavisnost kod žena, psihosocijalni faktori, prevencija, tretman