OPAŽANJE SAMOEFIKASNOSTI STUDENATA SPECIJALNE EDUKACIJE I REHABILITACIJE ZA RAD U INKLUZIVNOJ ŠKOLI - Jablan, Branka; Stanimirović, Dragana; Vučinić, Vesna; Pešić, Dragana (Specijalna edukacija i rehabilitacija, 2019)
Samoefikasnost se definiše kao verovanje osobe u sopstvene kapacitete, koje određuje njena osećanja, razmišljanje, reagovanje u određenom kontekstu i utiče na samomotivaciju. Nastavnici sa višim stepenom samoefikasnosti su motivisaniji, istrajniji u radu, imaju više samopouzdanja, prihvataju i primenjuju nove metode rada i pokazuju viši nivo spremnosti za prihvatanje učenika sa smetnjama u razvoju u svoje razrede. Doživljaj samoefikasnosti kod studenata koji se školuju za nastavničke profesije može da utiče na spremnost za budući rad. Cilj istraživanja je bio da se utvrdi kako studenti specijalne edukacije i rehabilitacije opažaju samoefikasnost u pogledu veština koje su važne za inkluzivno obrazovanje. Zanimalo nas je u kojim se domenima studenti specijalne edukacije i rehabilitacije osećaju spremnim, a u kojim im je potrebno dodatno ili drugačije podučavanje za efikasan rad u inkluzivnom obrazovanju. Uzorkom su obuhvaćena 133 studenta master i završne godine osnovnih akademskih studija specijalne edukacije i rehabilitacije sa Univerziteta u Beogradu (N=45), Univerziteta u Novom Sadu (N=46) i Sveučilišta u Zagrebu (N=42). Podaci su prikupljeni tokom dve školske godine. Za prikupljanje podataka korišćene su dve skale: „Efikasnost nastavnika u inkluzivnoj praksi” i „Samoefikasnost specijalnog edukatora i rehabilitatora u podršci učeniku s oštećenjem vida i okruženju u inkluzivnoj školi”. Rezultati su pokazali da studenti završne godine osnovnih i master akademskih studija specijalne edukacije i rehabilitacije opažaju visok stepen samoefikasnosti za rad u inkluzivnom obrazovanju (za oba instrumenta, na svim subskalama skorovi su znatno iznad 4,33), kao i da postoje statistički značajne razlike između studenata sa tri univerziteta/modula u opažanju samoefikasnosti u podršci učeniku s oštećenjem vida i okruženju u inkluzivnoj školi. Ključne reči: samoefikasnost, inkluzivno obrazovanje, učenici s oštećenjem vida, studenti specijalne edukacije i rehabilitacije