ODNOS POSTIGNUĆA NA AKADIJA TESTU RAZVOJNIH SPOSOBNOSTI I INTELIGENCIJE KOD DECE MLAĐEG ŠKOLSKOG UZRASTA - Buha, Nataša; Gligorović, Milica (Specijalna edukacija i rehabilitacija, 2015)
Školski uspeh zavisi od niza faktora: inteligencije, motivacije, nivoa razvijenosti bazičnih i viših kognitivnih funkcija, crta ličnosti, itd. U defektološkoj praksi se, za procenu sposobnosti neophodnih za usvajanje školskih znanja i veština, najčešće koristi Akadija test razvojnih sposobnosti, sa ciljem da se detektuju ona deca koja imaju ili bi mogla ispoljiti smetnje u učenju. Do sada, u Srbiji, nisu utvrđivane njegove psihometrijske karakteristike, te je cilj ovog rada da se utvrdi odnos između uspeha na ovom testu i inteligencije na uzorku dece mlađeg školskog uzrasta koja pohađaju redovne škole na teritoriji grada Beograda. Uzorkom je obuhvaćeno 784-oro dece, oba pola (51% devojčica i 49% dečaka), uzrasta između 8 i 12 godina (AS=9,71; SD=0,65). U istraživanju je primenjen Akadija test koji se sastoji od 13 subtestova namenjenih proceni pažnje i kratkoročnog pamćenja, perceptivnih, vizuokonstruktivnih, konceptualnih i govorno-jezičkih sposobnosti. Inteligencija je procenjena primenom standardne verzije Ravenovih progresivnih matrica (AS=37,03; SD=10,51), a na osnovu percentilnih rangova sirovog skora (tri preseka), ispitanici su grupisani u 4 grupe. Analizom rezultata utvrđena je statistički značajna pozitivna korelacija između svih subtestova Akadija testa i inteligencije, koja se kreće u rangu od 0,27 do 0,63. Uzrast je nisko (r=0,08-0,26), ali takođe statistički značajno povezan sa uspehom na subtestovima Akadija testa (p<0,05), izuzev u domenu Vizuelnog pamćenja (p>0,05). Primenom multivarijatne analize kovarijanse, uz kontrolu uticaja uzrasta, utvrđeno je da je inteligencija značajan činilac postignuća na Akadija testu (Wilks’ λ=0,502; F(39)=14,926; p≤0,000, =0,205), kao i na svim subtestovima pojedinačno (p≤0,000), objašnjavajući između 7% i 35% varijabilnosti rezultata. Ključne reči: Akadija test, Ravenove progresivne matrice, razvojne sposobnosti, inteligencija, mlađi školski uzrast