Karl Marks: Manifest, radikalna demokratija ili futuristička alhemija - Šutović, Milojica M. (Sociološki pregled, 2018)
Obeležavanje 200 godina od rođenja Karla Marksa, istaknutog socijalnog teoretičara i simbola svetske revolucije, ništa manje i intelektualca, kao i 170 godina od objavljivanja Komunističkog manifesta, osnova i programa ideologije i pokreta oslobođenja od kapitalizma, kao da ponovo „vraćaju” Marksa u srce kapitalizma, ekstremnog i arogantnog liberalizma. To se čini na komercijalan, marketinški i turistički način, pretvarajući ga u suvenir i „robu” poretka bez alternative, za koga je čak i sam pojam kapitalizma suvišan. Time se pacifikuje i Marksova kritika kapitalizma, kroz svojevrsnu normalizaciju eksplozivnog potencijala, njegovih protivrečnosti (eksploatacije, bede, nejednakosti), svodeći njegovu najdublju i najzreliju analitičku misao o strukturi kapitalističkih odnosa na konzervativnu implikaciju. Ova imlikacija više duguje Marksovoj ličnosti nego koherentnosti njegovih spisa, pogotovo Komunističkog manifesta, u kom je prvi korak neizbežne „futurističke alhemije” komunističke revolucije, to jest, „proleterijata organizovanog u vladajuću klasu”, borba za demokratiju. Paradoksalno ili ne, pod ovim sloganom srušen je i komunizam, nedovršena vizija slobodnog društva, u suštini Marksovog Manifesta. Ostaje otvoreno pitanje da li će ta vizija zauvek ostati zatrpana pod ovim ruševinama ili će potreba njenog otkopavanja iznova činiti vremenitim Marksove ideje i delo.Ključne reči: Marks, Manifest, demokratija, komunizam, futuristička alhemija.