Austromarksistički i boljševički odnos prema nacionalnom pitanju - Mandić, Stefan (Sociološki pregled, 2023)
Osnovni cilj ovog rada je da utvrdi kako su se austromarksisti i boljševici, kao jedne od najbitnijih struja marksizma početkom 20. veka, odnosili prema nacionalnom pitanju. Marks (Karl Marx) i Engels (Friedrich Engels) su smatrali da je glavni istorijski akter ekonomska klasa i da će vremenom, sa razvojem sredstava za proizvodnju i pojavom komunizma, nacija da odumre. Ovakav stav je bio blizak i mnogim najznačajnijim marksistima druge generacije. Sa druge strane, austromarksisti i boljševici su predstavnici prvih marksističkih pravaca, koji su iz praktično-političkih potreba stvorili donekle zaokruženu teoriju nacije. Prvi zbog interesa da sačuvaju Austrougarsku kao multietničku državu, a drugi sa ciljem da iskoriste nacionalne tenzije kao jedan od instrumenata za revolucionarno zauzimanje vlasti u Rusiji.
Keywords: austromarksisti; boljševici; marksizam; nacija; nacionalno pitanje