Aktualnost shvatanja Svetozara Markovića o „socijalizmu i društvenom pitanju“ - Vratuša, Vera (Sociološki pregled, 2026)
U radu se predstavljaju shvatanja socijalnog i društvenog pitanja, odnosno socijalne revolucije u delu Svetozara Markovića, kao skupine članaka koja rezimira osnovne teze svih glavnih Markovićevih radova, od Programa za list Radenik, preko Srbije na istoku, članaka o ravnopravnosti žena, Pariskoj komuni i obrazovanju, do Velike Srbije. Zbog ograničenog prostora u fokusu ovog rada biće analiza sadržaja onih članaka koji se najneposrednije odnose na Markovićevo razvijanje pojma socijalizma kroz kritički dijalog sa shvatanjima socijalizma i demokratije u člancima Vladimira Jovanovića kao najistaknutijeg predstavnika liberalizma među pripadnicima udruženja Srpske omladine. U zaključku autor rezimira u čemu se sastoji aktualnost shvatanja o socijalizmu i društvenom pitanju najznačajnijeg srpskog socijaliste u 19. veku, za razumevanje (ne)uspeha ostvarivanja prve osnovne tačke Markovićevog „političkog testamenta“ koji se odnosi na unutrašnje aspekte socijalizma i socijalne revolucije u Kneževini Srbiji i na Balkanu. Zbog ograničenog prostora, o drugoj tezi Markovićevog „testamenta“, o revoluciji u Turskoj i federaciji na Balkanskom poluostrvu biće reči u drugom tekstu.