Stavovi studenata u Republici Srpskoj prema trep muzici: od dominantnih narativa ka aktuelnim muzičkim preferencijama - Vukojević, Bojana (Sociološki pregled, 2024)
Istorijski posmatrano, različiti muzički žanrovi su periodično bili povod i oruđe u etiketiranju određenih društvenih grupa, a u posljednje vrijeme se slični upozoravajući narativi sreću i u pogledu trep muzike. Oni se kreću od zabrinutosti za ukuse, vrijednosti i shvatanja mladih, do moralne panike koja iziskuje uređivanje javnih politika i odgovor političkih aktera. Ovakvo posmatranje muzičkih preferencija rezultat je dugotrajnog shvatanja kulturne konzumacije kroz teoriju homologije Pjera Burdijea (Pierre Bourdieu), gdje se ukusi javljaju kao indikatori statusa u društvu, odnosno ukazuju na društvene hijerarhije u kojima su oni koji konzumiraju elitnu kulturu na vrhu, dok je masovna kultura rezervisana za niže slojeve društva. Kao alternativa ovakvom shvatanju, u društvenim naukama se istakla teorija kulturnih omnivora i univora Ričarda Petersona (Richard Peterson), koji ukazuju na neophodnost šireg kontekstualnog pozicioniranja kulturne konzumacije i njenog sagledavanja u odnosu na druge faktore, čime su pokazali da se muzičke preferencije više ne mogu koristiti kao nepogrešivi indikatori društvenih odnosa moći, već da se kulturni kapital onih koji su više pozicionirani na društvenoj ljestvici ogleda u raspoznavanju i konzumaciji širokog spektra žanrova i različitih kulturnih proizvoda. Ovakvo shvatanje upotpunjavaju rezultati našeg izviđajnog istraživanja, koji pružaju pregled društvenih i kulturnih faktora koji oblikuju muzičke afinitete i stvaraju određene perceptualne okvire u pogledu trep žanra. Istraživanje ispituje kulturne i identitetske aspekte muzičkih preferencija među studentskom populacijom u Republici Srpskoj, fokusirajući se na fenomen trep muzike. Uzorak čine 284 ispitanika (78,52% studentkinja i 21,48% studenata Univerziteta u Banjoj Luci i Univerziteta u Istočnom Sarajevu). Kroz kvantitativnu metodologiju, koja je uključivala onlajn anketiranje na prigodnom uzorku, cilj je bio razotkriti kako se dominantni društveni narativi o trep muzici reflektuju ili osporavaju unutar studentske zajednice. Iako istraživanje ima nedostatke (u pogledu nereprezentativnog uzorka i neophodnosti upotrebe mješovitog metoda), preliminarni nalazi upućuju na to da muzičke preferencije zavise od šireg sociokulturnog konteksta, da se studentska populacija ne može posmatrati homogeno i da je slušanje trep muzike dio životne faze (rane mladosti). Osim toga, važan je zaključak da publika ovog žanra razdvaja stvarnost od umjetničkog izražaja, ali i da prepoznaje dominantnu kapitalističku dimenziju muzičke industrije.