FEROPTOZA I NJEN KLINIČKI ZNAČAJ - Agić, Danijela; Vranješ, Marijana; Dragičević Jojkić, Marina; El Farra, Amir; Urošević, Ivana (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2024)
Uvod: Feroptoza, koju su prvi put spomenuli Dikson i saradnici, 2012. godine, jeste put ćelijske smrti zavisan od gvožđa, uz neophodno prisustvo lipidnih peroksida. Mehanizam procesa i signalni putevi koji u njemu učestvuju se razlikuju u odnosu na ranije poznatu apoptozu, nekrozu i autofagiju. Dolazi i do zapaljenske reakcije, što ovaj put ćelijske smrti dodatno razlikuje od apoptotskog puta. Ferostatin dovodi do inhibicije ovog procesa.Metode: Urađen je pregled literature dobijene pretraživanjem Medline baze podataka sa posebnim osvrtom na radove koji su se bavili značajem feroptoze u kliničkoj medicini, prvenstveno hematologiji.Rezultati: Metabolizam gvožđa u malignoj i zdravoj ćeliji se razlikuje. Maligne ćelije dobro tolerišu oksidativni stres i izbegavaju feroptozu. Po literaturnim podacima, različiti ispitivani agensi stimulišu feroptozu i time postaju mogući terapijski agensi. Neki geni povezani sa metabolizmom gvožđa pokazali su prognostički značaj kod obolelih od difuznog B krupnoćelijskog limfoma.Zaključak: Otkrivanje novih mehanizama ćelijske smrti i signalnih puteva koji su u taj proces uključeni dovodi do potencijalno nove ciljne terapije. Iako obećavaju, ovi rezultati zahtevaju validaciju kroz dalja istraživanja.
Keywords: gvožđe; limfom; terapijski agensi; ćelijska smrt