PROGNOSTIČKI I PREDIKTIVNI ZNAČAJ MERLJIVE REZIDUALNE BOLESTI U AKUTNOJ MIJELOBLASTNOJ LEUKEMIJI - Rajić, Jovan; Milošević, Violeta; Gunjak, Tara; Kraguljac-Kurtović, Nada; Bogdanović, Andrija; Virijević, Marijana; Suvajdžić-Vuković, Nada; Mitrović, Mirjana; Pravdić, Zlatko; Vlajin, Stevan; Igić, Milan; Vidović, Ana (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2024)
Uvod: Akutna mijeloblastna leukemija (AML) predstavlja heterogenu grupu klonskih neoplastičnih bolesti hematopoeznih ćelija. Određivanje rezidualnih leukemijskih ćelija (merljiva rezidualna bolest; engl. measurable residual disease – MRD) predstavlja najvažniji prognostički i prediktivni faktor u akutnoj mijeloblastnoj leukemiji. Cilj rada: Cilj rada je analiza efekta primenjene hemioterapije na osnovu rezultata MRD testa kod bolesnika sa akutnom mijeloblastnom leukemijom, lečenih na Klinici za hematologiju Univerzitetskog kliničkog centra Srbije.  Materijali i metode: Naša studija je obuhvatila analizu 111 bolesnika sa akutnom mijeloblastnom leukemijom, lečenih u periodu od januara 2020. do januara 2024 godine. Sve dijagnostičke procedure su bazirane na najnovijim preporukama ELN (engl. European LeukemiaNet) grupe.Rezultati: Značajno dužu remisiju (engl. complete remission – CR) i duže ukupno preživljavanje (engl. overall survival – OS) imali su bolesnici koji su posle MRD+ nastavili lečenje intenzivnom hemioterapijom (HT), primenom punih doza 3+7 hemioterapija, kao reindukcije. CR (p = 0,004) i OS (p = 0,019) su bili statistički značajno duži kod bolesnika koji su na kraju lečenja zadržali negativni MRD status. Kod transplantiranih bolesnika, ukupno preživljavanje (OS; p = 0,006) i trajanje remisije (CR; p = 0,002) bili su značajno duži (medijana: OS 20 meseci; CR 21 mesec), u odnosu na grupu netransplantiranih bolesnika (medijana: OS 13 meseci; CR 8 meseci).Diskusija: Kao biomarker, merljiva rezidualna bolest (engl. measurable residual disease – MRD) može imati prognostički i prediktivni značaj, ali apsolutni merljivi nivo bolesti nije jedina determinanta ishoda bolesnika pošto biologija akutne mijeloblastne leukemije i drugi klinički faktori samog bolesnika (starost, komorbiditeti, različite komplikacije primenjene hemioterapije, naročito infektivne) modifikuju rizik povezan sa rezultatima MRD testa. Zaključak: Studija je pokazala veliki značaj pravovremenog određivanja MRD, adekvatnost primene intenzivnije HT kod MRD pozitivnih bolesnika, uz nastavak lečenja alogenom transplantacijom matičnih ćelija hematopoeze.
Keywords: akutna mijeloblastna leukemija; prognoza; terapija; merljiva rezidualna bolest