ULOGA DARATUMUMABA U LEČENJU MULTIPLOG MIJELOMA - Iversen, Katrine Fladeland; Plesner, Torben (Srpski medicinski časopis Lekarske komore, 2023)
Daratumumab je prvo odobreno monoklonsko antitelo koje se vezuje za CD38 protein na površini ćelija mijeloma. Istorijski gledano, standardni antimijelomski protokol bio je oralni melfalan uz prednizolon. Nešto više od dve decenije nakon toga počinje primena visokodoznog melfalana praćenog autolognom transplantacijom matičnih ćelija, što postaje standard lečenja mlađih pacijenata sa mijelomom. Istovremeno, sprovodi se profilaksa čestih i razornih skeletnih komplikacija intravenskom primenom bisfosfonata. U narednim godinama počela je nova era značajnih poboljšanja u terapiji mijeloma sa uticajem na preživljavanje starijih i/ ili “frail” pacijenata imunomodulatornim lekom talidomidom, što je nastavljeno primenom njegovog manje toksičnog i efikasnijeg analoga lenalidomida. Istovremeno je u terapijske protokole uveden bortezomib, prvi u klasi inhibitora proteazoma. Uprkos poboljšanju u preživljavanju, prognoza je ostala loša za pacijente sa relapsom nakon terapije bortezomibom i lenalidomidom sa srednjim ukupnim preživljavanjem od samo 9 meseci. Zatim se nakon početnih dozno eskalacionih studija, utvrđuje da daratumumab dovodi do produženog preživljavanja u odsustvu značajnog “ubijanja” tumorskih ćelija kroz modulaciju imunskog sistema ili mikrookruženja koštane srži. Primena daratumumaba samog ili u kombinaciji poboljšala je ishod lečenja svih pacijenata sa mijelomom bez značajnog povećanja toksičnosti. Zahvaljujući ovakvom pristupu, pacijenti sa mijelomom žive duže i imaju bolji kvalitet života. uz dalje napore za njihovo izlečenje, što predstavlja glavni terapijski cilj.
Keywords: daratumumab; multipli mijelom; terapija; prognoza